WOLVET
ALLERGIE (WOLALCOHOLEN, LANOLINE ALLERGIE)
U BENT ALLERGISCH VOOR WOLVET. WAT NU ?
Uw dermatoloog heeft aangetoond dat u allergisch bent voor wolvet
(synoniemen: wolalcoholen, lanoline). Wanneer u hiermee in contact komt, kan dat
aanleiding geven tot het ontstaan of verergeren van eczeem. Het is dus van groot
belang dat u probeert contact met wolvet zoveel mogelijk te vermijden. Deze
folder kan u daarbij behulpzaam zijn. Voor meer informatie over contactallergie,
zie de folder allergisch
contacteczeem.
WAT IS WOLVET ?
Wolalcoholen, tegenwoordig meestal lanoline of lanoline alcohol genoemd, komen
voor in wolvet, een wasachtige substantie die door de talgklieren van schapen
wordt uitgescheiden. Wolvet beschermt de vacht van het schaap tegen
weersinvloeden. Na winning van het wolvet uit de wol wordt dit op verschillende
wijzen behandeld. Hierdoor krijgt men een groep van wolvetproducten die iets in
eigenschappen kunnen verschillen. Een aantal stoffen is echter in al deze typen
wolvet aanwezig: wolalcoholen. Sommige van deze stoffen kunnen allergisch
contacteczeem veroorzaken. Wolvet is ook bekend onder de naam adeps lanae. Op
cosmetica en toiletartikelen staat, indien deze wolalcoholen bevatten, bij de
samenstelling soms de Engelse benaming: 'lanolin' of 'lanolin alcohols'.
Synoniemen voor wolvet:
Lanoline, lanoline zuur, lanoline alcohol, lanoline was, wolalcohol, adeps lanae, adeps lanae anhydrous, alcohol lanae, Amerchol L-101, Amerchol CAB, anhydrous lanolin, Aquaphor.
IN
WELKE PRODUCTEN KOMT WOLVET VOOR ?
Wolvet
of lanoline kunnen we vinden in talrijke cosmetica en toiletartikelen zoals
crèmes, rouge, lippenstift en balsems, zeep, shampoo en doucheproducten.
Ook in farmaceutische preparaten zoals zalven, crèmes, zetpillen en dergelijke
kunnen wolvetten verwerkt zijn. Verder komt wolvet nog voor in een groot aantal
industriële en huishoudelijke producten: afwasmiddelen, boenwas, leerwas,
autowas, schoensmeer en andere "wassen" die gebruikt worden om iets
vettig te houden. Zo kan het bijvoorbeeld ook gebruikt worden als coating of
beschermlaagje voor bedrading. Andere industriële toepassingen zijn het gebruik
in snij- en boorvloeistof, sommige verven, en drukinkten.
HOE ZIET ALLERGISCH CONTACTECZEEM DOOR WOLVET ER UIT ?
Allergisch
contacteczeem door lanoline ziet er meestal uit als jeukende, rode uitslag; soms
zijn er ook bobbeltjes, blaasjes en schilfering en kan het eczeem nattend
worden.
Het eczeem is uiteraard te vinden op die plaatsen waar u contact had met het
lanoline-bevattende product. Vaak zullen dat de handen of het gelaat zijn. Ook
hele andere lokalisaties komen voor, zoals de gebieden waar geneeskundige
zalven gesmeerd zijn, bijvoorbeeld in de bilnaad (aambeipreparaten) en rond
"open benen".
WORDT MIJN ECZEEM GEHEEL VEROORZAAKT DOOR CONTACT MET WOLVET ?
Het
is mogelijk dat uw eczeem geheel veroorzaakt wordt door contact met lanoline.
Toch is het niet ongewoon dat eczeem blijft bestaan ondanks het vermijden van producten
die lanoline bevatten. Dit komt omdat eczeem vaak meer oorzaken
heeft. Behalve allergie kan ook irritatie meespelen, bijvoorbeeld door contact
met water, zeep, afwasmiddelen, oplosmiddelen en dergelijke, door wrijving, of
door kou. Daarnaast kan eczeem een uiting zijn van een erfelijk bepaalde aanleg
tot eczeem, astma of hooikoorts.
Het is zinvol om producten die wolalcoholen bevatten te vermijden. Dit laatste
zal niet altijd gelukken en mede een van de redenen zijn waarom het eczeem niet
altijd volledig zal genezen.
HOE KUNNEN ALLERGISCHE REACTIES VOORKOMEN WORDEN ?
Zoals
u uit het voorgaande begrepen heeft zal dit niet altijd eenvoudig zijn. Lanoline
kan in zeer uiteenlopende producten voorkomen. Uw cosmetica en toiletartikelen
moeten dus geen lanoline bevatten; om dit na te gaan kunt u op de verpakking
kijken bij de samenstelling. "Lanolin" of "lanolin alcohol"
dient hier dus niet in voor te komen. Het is verstandig uw apotheker op de
hoogte te stellen dat u allergisch bent voor lanoline (wolalcoholen), zodat de
apotheek ook in de gaten kan houden of u niet per ongeluk een verkeerd recept
hebt gekregen. Bij industriële producten wordt het een stuk moeilijker. Soms
kan de bedrijfsarts op uw werk u hierbij verder helpen.
ZIJN ER ANDERE STOFFEN DIE IK MOET VERMIJDEN ?
Een
enkele keer is contact met lanoline-bevattende producten die uw partner gebruikt
mede oorzaak van uw klachten.
Omdat wolvet, waar wolalcoholen de belangrijkste allergenen in zijn, ook nog
andere alcoholen bevat die een enkele keer contacteczeem veroorzaken, kan het
zijn dat uit het onderzoek naar voren is gekomen dat u ook deze stoffen moet
mijden, bijvoorbeeld stearylalcohol, cetylalcohol,
cetostearylalcohol, of oleylalcohol.
HOE
WEET IK WELKE PRODUCTEN VEILIG ZIJN ?
Zoals
hierboven al uitgelegd moet u de samenstelling van cosmetica en toiletartikelen,
vermeld op de verpakking, controleren. Met uw apotheker kunt u overleggen of de
door u gebruikte farmaceutische preparaten voor u geschikt zijn.
In sommige gevallen kan uw huidarts het wenselijk vinden om u bepaalde producten
uit te laten proberen, bijvoorbeeld door het product tweemaal per dag gedurende
maximaal 14 dagen in de elleboogsplooi aan te brengen. Is er binnen die tijd
niets te zien en ontstaat geen jeuk, dan is de kans heel groot dat u van dat
product geen klachten krijgt.
In
de volgende produkten zijn wolalcoholen verwerkt:
benzoëzuur-salicylzuur
zalf FNA
Duratears Z oogzalf
eucerine
eucerine (cum aqua)
Fucidin intertulle gaas (niet meer leverbaar)
Fucidin zalf en crème
Ibaril (desoxymethason 0.25%) crème
ichthammolzalf 10% FNA
levomenthol salicylzuur zalf FNA
oculentum simplex
Oilatum plus badolie
ung aquosum (waterhoudende zalf FNA)
ung hydrocortisoni (hydrocortison zalf FNA)
ung triamcinoloni (triamcinolonzalf FNA)
unguentum tetracyclini (tetracyclinezalf FNA)
In
de volgende produkten zijn cetylalcohol, stearylalcohol, of cetostearylalcohol
verwerkt:
Betnelan
en betamethason crème (betamethason-17-valeraat 0.1%)
Betnelan (betamethason-17-valeraat 0.1%) emulsie
cetomacrogol crème
cetomacrogol zalf
Clarelux schuim
Cutivate (fluticasonpropionaat 0.005%) crème
Dermovate (clobetasol-17-propionaat 0.05%) crème
Dermovate (clobetasol-17-propionaat 0.05%) vetcrème
Diprosone (betamethasondipropionaat 0.05%) crème
Elidel crème
Elocon (momethason-fuoraat 0.1%) wateremulgerende zalf
Emovate (clobetason-17-butyraat 0.05%) crème
eucerine
hydrocortison crème
hydrocortison vaseline crème
lanette zalf
lanette crème
lanette smeersel
Locacorten crème
Locoid crème
Locoid crelo
Locoid vetcrème
Nerisona (diflucortolonvaleraat 0.1%) crème
oculentum simplex
triamcinolon crème
triamcinolon vaseline crème
Topicorte (desoxymethason 0.25%) emulsie
Enkele voorbeelden van alternatieven die géén wolvet bevatten:
zalven en crèmes:
- ung leniens (koelzalf FNA)
- paraffine - vaseline
- vaseline album
- ung cetomacrogolis (cetomacrogolzalf FNA) (maar niet gebruiken bij allergie voor cetostearylalcohol)
- ung lanette (lanettezalf FNA) (maar niet gebruiken bij allergie voor cetostearylalcohol of natriumlaurylsulfaat)
klasse 1 steroïden:
- HCA 1% in ung cetomacrogolis FNA (zie alternatieve bases)
- HCA 1% in paraffine/vaseline
- Calmurid HC (hydrocortisonacetaat 1%, ureum 10%, melkzuur 5%) crème
klasse 2 steroïden:
- TAC 0.1% in ung cetomacrogolis FNA (zie alternatieve bases)
- TAC 0.1% in paraffine/vaseline
- Emovate (clobetason-17-butyraat 0.05%) zalf
klasse 2-3 steroïden:
- Cutivate (fluticasonpropionaat 0.005%) zalf
- Locoid (hydrocortison-17-butiraat 0.1%) oleogel
- Locoid (hydrocortison-17-butiraat 0.1%) scalplotion
klasse 3 steroïden:
- Betnelan (betamethason-17-valeraat 0.1%) zalf
- Betnelan (betamethason-17-valeraat 0.1%) scalplotion
- Betamethason (betamethason-17-valeraat 0.1%) zalf
- Betamethason (betamethason-17-valeraat 0.1%) lotion
- Diprosone (betamethasondipropionaat 0.05%) zalf
- Nerisona (diflucortolonvaleraat 0.1%) zalf
- Nerisona (diflucortolonvaleraat 0.1%) vetzalf
- Elocon (momethason-fuoraat 0.1%) vet, wateremulgerende zalf
- Elocon (momethason-fuoraat 0.1%) vet, wateremulgerende lotion
klasse 3-4 steroïden:
- Diprosone (betamethasondipropionaat 0.05%) zalf
- Diprosone (betamethasondipropionaat 0.05%) oplossing
klasse 4 steroïden:
- Dermovate (clobetasol-17-propionaat 0.05%) zalf
- Dermovate (clobetasol-17-propionaat 0.05%) hydrogel
- Dermovate (clobetasol-17-propionaat 0.05%) lotion
- Diprolene (betamethasondipropionaat 0.05%) hydrogel
- Diprolene (betamethasondipropionaat 0.05%) zalf
- Clobex (clobetasol-17-propionaat 0.05%) shampoo
diversen:
- Protopic (tacrolimus 0.1 en 0.03%) zalf
- Dovobet zalf
- Balneum Hermal
(er zitten geen lanoline of wolalcoholen in Balneum Hermal normaal, Baby of de extra vettende lijn)
Huidverzorgingsproducten die geen wolvet bevatten:
Balneum Intensive badolie, bodyshampoo, en bodylotion
Deoleen deodorant
Dexeryl creme (apotheek)
Essex shampoo neutral
Excipial creme (apotheek)
Louis Widmer producten (de meeste)
Neutral producten
Oilatum Neutral minerale badolie
Physiogel creme (apotheek)
Vanicream producten (webwinkels)
2011
11-10-2011 (JRM) - www.huidziekten.nl