|
1. WAT IS
INFLIXIMAB EN HOE WERKT HET ? Infliximab (anti-TNF-α, merknaam Remicade) is een kunstmatig gemaakt antilichaam dat zich bindt aan het in het lichaam voorkomende stofje TNF-alpha. TNF-alpha is een eiwit dat een rol speelt in allerlei ontstekingsprocessen. Infliximab (anti-TNF-α) remt dus deze ontstekingsprocessen door zich te binden aan TNF-alpha.
TNF-alpha wordt in het lichaam aangemaakt door cellen die deel uitmaken van ons afweersysteem. Het komt daar vrij waar iets aan de hand is, bijvoorbeeld een infectie met bacteriën, of een ontsteking, of een beschadiging. Het vrijkomen van TNF-alpha versterkt de ontstekingsreactie: witte bloedlichaampjes (leukocyten) worden aangetrokken en geactiveerd en veroorzaken nog meer ontsteking. Er ontstaat hierdoor lokaal roodheid, warmte, zwelling, en pijn.
Deze ontstekingsreactie is een normaal mechanisme in het lichaam, bedoeld om bijvoorbeeld bacteriën op te ruimen. Maar er bestaan ziekten waarbij de ontstekingsreactie ongecontroleerd uit de hand loopt en schade veroorzaakt aan de omgevende weefsels. Hiervan is sprake bij onder andere de ziekte van Crohn (ontsteking van de darm), reumatoïde artritis (ontsteking van de gewrichten), en psoriasis (ontsteking van de huid). Bij al deze aandoeningen kan de ontsteking worden geremd door infliximab (anti-TNF-α).
2. WAARVOOR WORDT INFLIXIMAB GEBRUIKT ?
Infliximab is op dit moment in Nederland geregistreerd voor de volgende aandoeningen: - darmziekten: ziekte van Crohn en colitis ulcerosa - gewrichtsklachten: reumatoïde artritis, spondylitis ankylosans en arthritis psoriatica - huidziekten: psoriasis
Binnen de dermatologie wordt het middel behalve bij psoriasis ook gebruikt voor een aantal bijzondere en zeldzame ontstekingsziekten van de huid zoals pyoderma gangrenosum en ernstige vormen van hidradenitis suppurativa. Voor deze zeldzame aandoeningen is het middel niet geregistreerd. Dit wordt off-label gebruik genoemd.
Dat infliximab ook werkt bij hidradenitis suppurativa is bij toeval ontdekt. De afgelopen 10 jaar zijn duizenden patiënten met de ziekte van Crohn (ontstekingsziekte van de darm) behandeld met infliximab. Sommige daarvan hadden ook hidradenitis suppurativa. Dat is geen toeval, deze aandoeningen komen samen voor. Tijdens de behandeling van de Crohn met infliximab viel op dat ook de hidradenitis suppurativa verbeterde. Daarna, vanaf ongeveer 2003 is men ook begonnen met het behandelen van patiënten die alleen hidradenitis suppurativa hadden. Ook daarbij werden zeer gunstige resultaten van infliximab gezien.
3. WAT IS HIDRADENITIS SUPPURATIVA?
Hidradenitis suppurativa, ook wel acne inversa of acne ectopica genoemd, is een chronische ontsteking van de haarzakjes en talgklieren in vooral de liezen en/of de oksels. Hidradenitis suppurativa betekent etterende zweetklierontsteking, acne inversa betekent acne van de plooien, acne ectopica betekent acne op andere plaatsen dan de gewone acne.
Anders dan bij de gewone acne (acne vulgaris), ontstaan bij hidradenitis suppurativa uitgebreide en diepe ontstekingen in en rond de talgklieren, met pijnlijke zwellingen als gevolg. Soms zijn verwijde afvoergangen en puskopjes zichtbaar aan de buitenkant. Er kunnen grote en pijnlijke met pus gevulde abcessen ontstaan, die op een gegeven moment doorbreken naar buiten. In de diepte kunnen grote holtes (cysten) ontstaan. Soms zoekt de pus een uitweg via andere wegen dan de oorspronkelijke afvoergang en ontstaan gangen en tunnels (fistels) onder de huid, die soms centimeters verder weer naar de oppervlakte komen. Abcesholtes kunnen met elkaar in verbinding staan via gangen. Abcessen kunnen steeds opnieuw terugkomen op dezelfde plaats. In de ergste gevallen is hidradenitis suppurativa een zeer invaliderende ziekte, vanwege de pijn en de continue uitvloed van talg, vocht en pus uit de ontstoken plekken.
Behalve op de bekende voorkeursplaatsen, de liezen en de de oksels, kan hidradenitis suppurativa ook voorkomen op andere plaatsen, zoals de billen, rond de anus, onder de borsten, in de nek, of elders op de romp.
Hidradenitis suppurativa van de oksel, ernstige varianten
Hidradenitis suppurativa van de billen, ernstige variant met veel ontstekingsverschijnselen
4. WAT IS HET EFFECT VAN INFLIXIMAB BIJ HIDRADENITIS SUPPURATIVA?
Door de behandeling met infliximab wordt de ontsteking die rond de abcessen en fistels aanwezig is geremd. Zwelling, pijn en pus-uitvloed nemen af. Sommige plekken verdwijnen helemaal, fistels kunnen ook geheel verdwijnen. Ook de littekenvorming en vochtophoping neemt af waardoor de bewegingsvrijheid toeneemt. De meeste patiënten voelen zich in korte tijd (vanaf 2 weken na het starten) beter en zijn in staat om dingen te doen, zoals fietsen, die daarvoor onmogelijk waren. De kwaliteit van leven verbetert duidelijk.
Op bovenstaande foto is goed te zien wat infliximab doet. Links is de situatie voor het starten van infliximab. De oksel van de patiënte is ernstig ontstoken, hetgeen te zien is aan de paarse kleur en de zwelling. De foto rechts is genomen 2 weken later, nadat de patiënte 1 keer een infuus met infliximab heeft gehad. Na 1 gift infliximab is dus zowel de paarse kleur als de zwelling al verdwenen. De ontstekingscomponent is minder geworden.
Het effect van infliximab kan heel lang door werken. De linker foto is genomen voor het starten van infliximab. Er zijn paarse ontstekingen te zien, maar ook fistelopeningen en strengen onder de huid. De patiënte kan de oksel niet goed bewegen. Door de littekenvorming wordt de borst mee omhoog getrokken als de arm wordt opgeheven. Vervolgens is gestart met infliximab. De middelste foto is genomen na 3 giften infliximab. De ontstekingen zijn tot rust gekomen, de zwellingen en strengen zijn verdwenen en de beweeglijkheid van de oksel was weer normaal. De behandeling met infliximab kon worden gestaakt. De rechter foto is genomen na 3 jaar. De oksel is nog steeds rustig, er zijn geen nieuwe plekken bij gekomen.
Fistels kunnen spontaan verdwijnen onder behandeling met infliximab. Op de foto links is een fistelopening te zien. Na 3 giften infliximab (foto rechts) is de fistel verdwenen.
Ook in het bloed (bloedonderzoek) is te zien dat de ontstekingen uit het lichaam verdwijnen. De bloedbezinking (BSE) daalt, als teken dat het beter gaat.
Als de ontstekingen rustiger worden, dan wordt ook beter zichtbaar waar er nog gangen (fistels) of holten (abcessen) aanwezig zijn onder de huid. Die kunnen vervolgens operatief verwijderd worden, zodat de aandoening ook in de toekomst niet meer terugkomt. Als alle plekken weg zijn, kan de behandeling met infliximab worden gestaakt.
5. KAN IK MET INFLIXIMAB HELEMAAL GENEZEN?
Ja, dit is mogelijk: er zijn inmiddels enkele patiënten die dankzij behandeling met infliximab helemaal genezen zijn. Om geen valse verwachtingen te wekken moeten hier echter enkele kanttekeningen bij worden geplaatst:
6. HOELANG HOUDT DE WERKING AAN ?
De studies die hiernaar gedaan zijn geven een wisselend beeld. Bij sommige patiënten houdt de werking maanden tot jaren aan en was een eenmalige kuur van 3 giften (3 keer een infuusbehandeling op week 0, 2 en 6) voldoende om de hidradenitis zodanig tot rust te brengen dat geen verdere behandeling meer nodig was. Bij de meeste patiënten werkt infliximab echter zolang als het gegeven wordt, maar na het staken er van komen de ontstekingen weer langzaam terug. Daarom is het belangrijk om tijdens de fase dat het rustig is geworden een begin te maken met het chirurgisch verwijderen van resten.
7. MAG IK EEN OPERATIE ONDERGAAN ALS IK INFLIXIMAB GEBRUIK ?
Bij een operatie wordt een wond gemaakt die moet genezen, en er kan soms een wondinfectie optreden. Bij beide processen is TNF-alpha betrokken, dus in theorie zou de wondgenezing of het opruimen van infecties gestoord kunnen verlopen bij patiënten die infliximab gebruiken. Daarom staat er in de bijsluiter dat u moet vermelden dat u infliximab gebruikt als er geopereerd moet worden, en dat infliximab in sommige gevallen ruim van tevoren gestopt moet worden, bijvoorbeeld bij geplande grote of zware operaties.
Patiënten met hidradenitis suppurativa moeten vaak kleine of grotere ingrepen aan de huid ondergaan. In de praktijk zijn er geen voorbeelden bekend van hidradenitis patiënten die ten gevolge van infliximab gebruik extra problemen kregen met wondgenezing of wondinfectie bij dit soort ingrepen. U mag dus geopereerd worden. Voor de bijzondere categorie patiënten met hidradenitis suppurativa wordt infliximab vaak juist gegeven om zonder problemen te kunnen opereren. Het is dus niet nodig om de infliximab te staken of een ingreep uit te stellen. Wel moet u de operateur inlichten over het feit dat u infliximab gebruikt. Voor andere operaties dan aan de huid moet u overleggen met uw behandelend arts.
8. HOE KOM IK IN AANMERKING VOOR BEHANDELING MET INFLIXIMAB ?
De eerste stap is u laten doorverwijzen naar een dermatoloog met ervaring in de behandeling van hidradenitis suppurativa met infliximab. De belangrijkste voorwaarde om in aanmerking te komen voor behandeling is dat u een zeer ernstige vorm van hidradenitis suppurativa heeft, die niet met andere geneesmiddelen of met chirurgische ingrepen onder controle te krijgen is. Daarnaast is gebleken dat infliximab vooral goed werkt bij die varianten van hidradenitis waarbij veel ontsteking aanwezig, te herkennen aan paarse verkleuringen en zwelling en verhardingen van de huid rond abcessen en fistels. Het is aan uw behandelend dermatoloog om dit te beoordelen en om een uitspraak te doen over het succes dat u kunt verwachten van behandeling met infliximab. Sommige patiënten hebben een vorm van hidradenitis die meer gebaat is bij behandeling met antibiotica en/of het gaan verrichten van een hele serie kleine ingrepen om de fistels uit te ruimen. Als dat zo is, krijgt u dat eerlijk te horen van uw behandelend dermatoloog. U moet er dan op vertrouwen dat de behandeling met infliximab voor u niet de goede keuze is op dit moment.
9. IS ER NOG SPECIAAL ONDERZOEK NODIG ?
Voordat u mag starten met infliximab moet het zeker zijn dat u geen sluimerende infecties onder de leden hebt zoals TBC (tuberculose) of hepatitis (leverontsteking). Deze kunnen namelijk opvlammen onder gebruik van infliximab. Daarom wordt voorafgaande aan de behandeling bloedonderzoek verricht. Om tuberculose uit te sluiten wordt een röntgenfoto van de longen gemaakt en er wordt een zogenaamde Mantoux gezet in de arm. Dit is een prik in de huid die test of u ooit in aanmerking bent gekomen met de tuberculose bacterie. De Mantoux-test wordt na 3 tot 5 dagen afgelezen, dan mag er geen bultje te zien zijn op de ingespoten plek. Ontstaat er wel een bultje (positieve Mantoux) dan moet u naar de longarts om uit te zoeken of u een oude TBC onder de leden heeft. Om de ernst vast te leggen worden er meestal foto's gemaakt voor en tijdens de behandeling. Ook tijdens de behandeling wordt nog af en toe bloedonderzoek gedaan om te zien of de ontstekingen minder worden. Soms worden gezondheidsvragenlijsten uitgedeeld om te beoordelen hoe het met u gaat voor en na de behandeling.
10. WAT KAN IK VAN DE BEHANDELING MET INFLIXIMAB VERWACHTEN ?
Het resultaat wat u van de behandeling met infliximab kunt verwachten is dat de ontstekingen er rustiger van worden. De pijn en de zwellingen nemen af. Ook de hoeveelheid pus die er uit komt. Sommige plekken verdwijnen helemaal, fistels kunnen ook geheel verdwijnen. In het bloed (bloedonderzoek) is te zien dat de ontstekingen uit het lichaam verdwijnen. De bloedbezinking (BSE) daalt, als teken dat het beter gaat. Als de ontstekingen rustiger worden, dan wordt ook beter zichtbaar waar er nog gangen (fistels) of holten (abcessen) aanwezig zijn onder de huid. Die kunnen vervolgens operatief verwijderd worden, zodat de aandoening ook in de toekomst niet meer terugkomt.
Chirurgische ingrepen zijn niet altijd nodig, maar soms wel. Als hidradenitis suppurativa langdurig bestaat kunnen er grote holten en diepe fistelgangen ontstaan die aan de binnenkant helemaal bekleed zijn met een soort huid die naar binnen is gegroeid. Fistels kunnen spontaan verdwijnen onder gebruik van infliximab, maar dat gebeurt niet in alle gevallen. Achterblijvende plekken moeten chirurgisch worden verwijderd.
In het ideale geval is de behandeling met de TNF-remmers onderdeel van een totaal aanpak van het probleem:
11. WORDT INFLIXIMAB VERGOED ?
Indien na afweging van alle voordelen en nadelen het besluit is gevallen dat het verstandig is om te starten met infliximab, dan is de volgende hindernis die genomen moet worden de vergoeding ervan. Infliximab behoort tot de zogenaamde dure geneesmiddelen. Het geneesmiddel kost gemiddeld 19.500 euro per jaar, exclusief de kosten van toediening. Daarom zijn er beperkingen aan de vergoeding ervan. Sinds 2008 wordt de behandeling van hidradenitis suppurativa met Remicade (infliximab) onder voorwaarden vergoed. Hiervoor moet van tevoren door de behandelend dermatoloog toestemming worden aangevraagd bij de zorgverzekeraar. De voorwaarden voor vergoeding zijn dat de hidradenitis suppurativa zeer ernstig is en niet goed te behandelen is met de bestaande middelen, waaronder antibiotica, die door de dermatoloog worden voorgeschreven.
12. WAAR VINDT DE BEHANDELING MET INFLIXIMAB PLAATS ?
Infliximab kan alleen via een infuus in de arm worden toegediend. Voor de behandeling moet u dus worden opgenomen in het ziekenhuis (dagopname) of in een dagbehandelingskliniek. Het aantal ziekenhuizen waar u terecht kunt is beperkt. Dat is vanwege financiële redenen. Zoals het nu geregeld is, moeten ziekenhuizen een deel (20%) van de dure geneesmiddelen die ze in het ziekenhuis toedienen zelf betalen uit het budget van het ziekenhuis. Niet alle ziekenhuizen hebben voldoende budget om deze dure behandeling te kunnen aanbieden. In sommige regio's zijn aparte infuusklinieken opgericht die afspraken hebben gemaakt met de zorgverzekeraars. Een deel daarvan behandelt ook hidradenitis patiënten. Daar kunt u dus ook terecht, via een dermatoloog die de vergoeding aanvraagt.
Adressen waar infliximab infusies worden gegeven voor hidradenitis suppurativa
Indien u niet in een ziekenhuis wordt behandeld maar in een infusiekliniek: bezoek niet alleen deze kliniek maar maak ook regelmatig een afspraak met uw behandelend dermatoloog! Deze moet namelijk tijdens de behandeling beoordelen hoe het gaat, en u adviseren over aanvullende behandelingen zoals antibiotica en kleine of grote chirurgische ingrepen.
13. HOE ZIT HET MET DE GRIEP ? MOET IK GEVACCINEERD WORDEN ?
Infliximab behoort tot de geneesmiddelen die de afweer onderdrukken. Dat betekent dat zodra u dit middel gebruikt u behoort tot de categorie 'patiënten met verminderde weerstand tegen infecties', en dat u in aanmerking komt voor de griepprik. Het huidige advies is: laat u vaccineren zodra het vaccin beschikbaar is.
Verder is het verstandig om nu al contact op te nemen met uw huisarts om te informeren of het in zijn/haar administratie bekend is dat u behoort tot de categorie 'patiënten met verminderde weerstand' die in aanmerking komt voor de griep prik.
Als u nog niet gevaccineerd bent en griepverschijnselen krijgt (koorts, moe, spierpijn, rillingen, hoofdpijn): neem contact op met de huisarts om te overleggen of het verstandig is om Tamiflu te gaan gebruiken (dat is een virusremmer die soms gegeven wordt om de griepsymptomen te verminderen). Het huidige advies is dat Tamiflu 2 maal daags 75 mg, mits op tijd gestart (binnen 2 dagen na het begin van de griepverschijnselen) zinvol is in uw situatie. Het kan zijn dat dit advies in de komende weken gaat veranderen. De huisarts beschikt steeds over de beste en meest recente informatie over wat verstandig is wat betreft het wel of niet starten van Tamiflu.
14. WAT KAN IK ZELF NOG DOEN?
Het belangrijkste advies is: stoppen met roken ! Het is gebleken dat de meeste patiënten met ernstige hidradenitis roken. Terwijl in Nederland het percentage rokers gedaald is tot onder de 30%, blijkt het dat 95% tot 100% van de patiënten met ernstige hidradenitis rookt. Dit is een zeer groot en overtuigend verschil. Er is een theorie dat de afvoergangen van talgklieren verstopt raken door chemische stoffen die in sigarettenrook zitten zoals teer en dioxinen. Het is zeer moeilijk om te stoppen met roken, en patiënten horen dit advies niet graag en raken er soms zeer gefrustreerd door. Maar het is wel nodig dat u het gaat proberen. Stoppen met roken (en afvallen) is trouwens om nog wel meer redenen verstandig. Bestaande diepe abcessen en fistels zullen overigens echt niet verdwijnen als u stopt met roken, maar het gaat om het beperken van nieuwe schade in de toekomst.
Gebruik Remicade niet: Pas
goed op met Remicade: Sommige
patiënten kregen allergische reacties binnen 2 uur na de toediening van
Remicade. Deze reacties waren in het algemeen mild tot matig; in zeldzame
gevallen waren zij echter ernstig. De symptomen van zulke reacties waren meestal
huiduitslag, netelroos, vermoeidheid, piepend of moeilijk ademhalen en/of lage
bloeddruk. Als u een van deze symptomen waarneemt, informeer dan uw arts. Als deze symptomen optreden tijdens de infusie, kan uw arts de snelheid van de infusie verminderen. Uw arts kan de toediening van het geneesmiddel ook stopzetten totdat de symptomen verdwijnen en dan opnieuw met de toediening beginnen. Uw arts kan uw symptomen ook behandelen met andere geneesmiddelen (paracetamol, antihistaminica, corticosteroïden, bronchodilatatoren en/of adrenaline).
Meestal
kunt u nog wel Remicade krijgen, ook al treden deze symptomen op. Toch kan uw
arts in sommige gevallen besluiten dat het het beste is u geen Remicade meer te
geven. Er
is een verhoogd risico op overgevoeligheidsreacties als u opnieuw behandeld
wordt na een interval van meer dan 16 weken. Daarom wordt het niet aanbevolen
Remicade opnieuw te gebruiken na een periode van meer dan 16 weken zonder
geneesmiddelen. Een
allergische reactie kan optreden tot maximaal 12 dagen na de infusie. Deze
reactie kan ernstig zijn. Tekenen en symptomen zijn zwakheid of pijn in de
spieren, huiduitslag, koorts, pijn in gewrichten of kaken, zwelling van handen
of gezicht, moeilijkheden bij het slikken, jeuk, keelpijn en/of hoofdpijn. Licht
uw arts onmiddellijk in als u een van deze symptomen waarneemt. Het
is mogelijk dat u gemakkelijker een infectie oploopt. Het is belangrijk dat u uw
arts inlicht als u infectiesymptomen heeft, bijvoorbeeld koorts, een algemeen
gevoel van onbehagen, wonden of gebitsproblemen. Aangezien
gevallen van tuberculose werden gemeld bij patiënten die behandeld werden met
Remicade, zult u onderzocht worden op tuberculose voordat u met Remicade begint.
Het onderzoek bestaat uit een gedetailleerde medische voorgeschiedenis en het is
zeer belangrijk dat u uw arts vertelt of u ooit tuberculose heeft gehad of u
ooit in contact gekomen bent met iemand die tuberculose heeft gehad. U zult
bovendien een huidtest voor de tuberculinereactie ondergaan en er zal een röntgenfoto
van de borstkas gemaakt worden. Uw arts moet op uw patiëntenkaart vermelden
wanneer deze testen uitgevoerd zijn. Als
symptomen van tuberculose (aanhoudend hoesten, gewichtsverlies, futloosheid,
koorts) of van een andere infectie zich voordoen tijdens de therapie, raadpleeg
dan onmiddellijk uw arts. Als u onlangs een vaccin hebt toegediend gekregen, of als u binnenkort gevaccineerd moet worden, licht dan uw arts in. Als
u aan mild hartfalen lijdt en behandeld wordt met Remicade, moet uw arts de
toestand van uw hartfalen nauwlettend controleren. Als u nieuwe symptomen van
hartfalen krijgt of als de symptomen verergeren (bijvoorbeeld kortademigheid of
gezwollen voeten), moet u onmiddellijk uw arts raadplegen.
Meldingen
van lymfoom bij patiënten die met Remicade behandeld worden zijn zeldzaam, maar
komen vaker voor dan verwacht bij mensen in het algemeen. Een patiënt met
ernstigere reumatoïde artritis die de ziekte voor lange tijd heeft gehad, kan
meer geneigd zijn tot het ontwikkelen van lymfoom.
Remicade
zal u niet gegeven worden als u zwanger bent.
Het
is niet bekend of infliximab wordt uitgescheiden in de moedermelk. Als u
borstvoeding geeft, moet u daarmee stoppen wanneer u Remicade zal toegediend
krijgen. Alvorens te starten met borstvoeding, moet uw laatste behandeling met
Remicade ten minste 6 maanden geleden zijn.
Speciale
patiëntengroepen Er
is geen onderzoek verricht naar toediening van Remicade aan kinderen (0-17 jaar)
met reumatoïde artritis of de ziekte van Crohn. Zolang er geen gegevens over
veiligheid en werkzaamheid bij kinderen beschikbaar zijn, moet een behandeling
met Remicade vermeden worden.
Het
is niet bekend of Remicade de rijvaardigheid of het vermogen om machines te
bedienen, beïnvloedt. Als u zich moe of onwel voelt na de toediening van
Remicade, mag u niet rijden of geen machines bedienen.
Gebruik
van Remicade samen met andere geneesmiddelen: In
het algemeen nemen patiënten met reumatoïde artritis, de ziekte van Crohn,
colitis ulcerosa, spondylitis ankylosans, arthritis psoriatica of psoriasis
reeds meerdere geneesmiddelen om hun ziekte te behandelen, zoals methotrexaat,
azathioprine of 6-mercaptopurine. Deze geneesmiddelen kunnen zelf bijwerkingen
veroorzaken.
Remicade
is beschikbaar als poeder voor concentraat voor oplossing voor infusie. Dit wil
zeggen dat Remicade eerst gemengd moet worden met water voor injecties vooraleer
u het toegediend krijgt. De verkregen oplossing wordt dan verder verdund met 9
mg/ml (0,9%) natriumchlorideoplossing voor infusie. Schema: week 0, 2, 6 en daarna om de 8 weken (zonodig aan te passen)
Pyoderma
gangrenosum en hidradenitis suppurativa: Schema: week 0, 2, 6 en daarna om de 8 weken (zonodig aan te passen)
17. WAT ZIJN DE BIJWERKINGEN VAN INFLIXIMAB ?
Zoals alle geneesmiddelen kan infliximab bijwerkingen hebben. De meeste bijwerkingen zijn mild tot matig en van voorbijgaande aard. Toch kunnen sommige ernstiger zijn en reden zijn voor het staken van de behandeling. Bijwerkingen kunnen optreden tot zes maanden na de laatste infusie. Alle bijwerkingen die tot nu toe zijn opgetreden staan vermeld in de bijsluiter. Bij het lezen van alle informatie in de bijsluiter is het goed om te beseffen dat deze middelen inmiddels bij duizenden patiënten met darmziekten, reuma of psoriasis zijn toegepast zonder grote problemen. Het is dus niet zo dat u met een geheel nieuw en experimenteel middel wordt behandeld. Infliximab is niet nieuw, wel nieuw is de toepassing ervan
wordt Raadpleeg uw arts zo snel mogelijk als u het volgende opmerkt:
gekleurde urine, pijn in de bovenbuik De symptomen die hierboven beschreven werden, kunnen tekenen zijn van de hieronder geklasseerde bijwerkingen die met Remicade waargenomen werden.
Meer informatie over hidradenitis suppurativa (andere behandelingen, chirurgie):
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
| Bron: www.huidziekten.nl |
2009 |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
03-10-2009 (JEM / JRM) - www.huidziekten.nl |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||