knop homepagina knop zakboek knop folders knop farmacotherapeutisch kompas google knop pubmed knop emedicine knop links knop huidstichting knop link
 

antibiotica 

  

ziektebeeld / verwekker

1e keus

2e keus

opmerkingen

acne vulgaris

Proprionibacterium acnes*

benzoylperoxidegel 5% lokaal

minocycline 1 dd 50-100 mg gedurende tenminste 4-6 weken

Oorzaak is niet alleen Proprionibacterium acnes, maar multifactorieel. Minocycline wordt hier toegepast als leukocyten chemotaxis remmer.

Anthrax (miltvuur)

Bacillus anthracis

ciprofloxacine 2 dd 500 mg oraal tot gevoeligheid

bekend is. Indien gevoelig: benzylpenicilline (penicilline G) 4 dd 3 miljoen E i.v. totdat oedeem weg is, daarna feneticilline 3 dd 500 mg

erytromycine 4 dd 500 mg i.v. bij allergie voor penicilline.

ciprofloxacine 2 dd 500 is in dat geval uiteraard ook een optie.

Geen incisies of debridement toepassen i.v.m. kans op bacteriëmie. 

Totale behandelduur 7-10 dagen.

Bij onzekerheid over herkomst en resistentie (bioterreur) starten met ciprofloxacine tot gevoeligheid bekend is.

cellulitis

Staphylococcus aureus

flucloxacilline 3 dd 500 mg gedurende minimaal 10 dagen. Bij ernstige infecties 3 dd 1000 mg; zonodig 4 dd 1000 mg i.v.

claritromycine 2 dd 250 mg gedurende minimaal 10 dagen. Bij ernstige infecties 2 dd 500 mg; zonodig clindamycine 3-4 dd 600 mg i.v.

Onder 'cellulitis' wordt verstaan een infectie van de huid en weke delen,  zowel in de diepte als oppervlakkig en minder scherp begrensd dan erysipelas. 

ecthyma (uitgeponst ulcus)

Streptococcus pyogenes (▀-hemolytische streptococcen groep A)

feneticilline 3 dd 500 mg gedurende minimaal 2 weken. Bij ernstige infecties 3 dd 1000 mg.

claritromycine 2 dd 250 mg gedurende minimaal 2 weken. Bij ernstige infecties 2 dd 500 mg.

 

ecthyma gangrenosum

Pseudomonas aeruginosa

ceftazidim 4 dd 1 g i.v. + tobramycine 1 dd 4 mg/kg i.v.; duur therapie op geleide van klinisch beeld

 

Komt vooral voor bij immuungecompromitteerde patienten.

erysipelas, klassiek, ongecompliceerd

Streptococcus pyogenes (▀-hemolytische streptococcen groep A)

feneticilline 3 dd 1000 mg, gedurende 10-14 dagen

claritromycine 2 dd 500 mg, gedurende 10-14 dagen

Bij allergie voor penicillinen kan claritromycine, erytromycine, of clindamycine worden gegeven.

erysipelas, klassiek, ernstige infectie

Streptococcus pyogenes (▀-hemolytische streptococcen groep A)

   

(en/of bij overgeven, waarbij orale medicatie onbetrouwbaar is)

benzylpenicilline (penicilline G) 6 dd 1 miljoen E i.v., gedurende 10-14 dagen.

De intraveneuze behandeling in ieder geval voortzetten totdat de temperatuur genormaliseerd is.

erytromycine 4 dd 500 mg i.v. of clindamycine 3-4 dd 600 mg i.v.  gedurende 10-14 dagen.

  

clindamycine kan eventueel ook oraal worden gegeven (tot 4 dd 450 mg)

Onder ernstige infectie wordt verstaan zeer uitgebreide erysipelas met pijn, koorts, malaise; hoge koorts met delier; overgangsvormen naar necrotiserende fasciitis; erysipelas die onvoldoende reageert op reeds ingestelde orale therapie; erysipelas bullosa of met ulceraties; erysipelas in het gelaat; erysipelas bij ischemisch vaatlijden, bij lymfoedeem, en bij immuun- gecompromitteerden.

erysipelas-achtig beeld, ongecompliceerd, maar (meng-) infectie met S. aureus niet uit te sluiten

Streptococcus pyogenes (▀-hemolytische streptococcen groep A) en/of S. aureus

flucloxacilline 3 dd 500-1000 mg, of:

Augmentin (amoxicilline / clavulaanzuur) 3 dd 500/125 mg gedurende 10-14 dagen.

claritromycine 2 dd 500 mg, of clindamycine 3-4 dd 300 mg, gedurende 10-14 dagen.

Flucloxacilline is met name op S. aureus gericht maar is tevens, zeker in hoge dosering (3 dd 1000 mg) goed werkzaam tegen Streptococcen.

NB: veel antibiotica die voorheen 4 dd werden gegeven, worden de laatste jaren 3 dd gegeven (ook in het CMPC kompas zijn deze doseringsadviezen veranderd).

erysipelas-achtig beeld, ernstig, en (meng-) infectie met S. aureus niet uit te sluiten

Streptococcus pyogenes en/of Staphyloccus aureus

flucloxacilline 4 dd 1 g i.v. gedurende 10-14 dagen,

of:

Augmentin (amoxicilline / clavulaanzuur) 3 dd 1000/200 mg i.v. gedurende 10-14 dagen.

erytromycine 4 dd 1 g i.v., of clindamycine 3-4 dd 600 mg i.v. gedurende 10-14 dagen. Clindamycine kan eventueel ook oraal worden gegeven (tot 4 dd 450 mg)

Augmentin of flucloxacilline hebben de voorkeur vanwege het risico op erythromycine en/of clindamycine resistente staphylococcen. In ernstige gevallen is het namelijk niet mogelijk resistentie bepalingen af te wachten

erysipelas, recidiverend

Streptococcus pyogenes (▀-hemolytische streptococcen groep A)

1.2 miljoen E benzathine- benzylpenicilline (Penidural) injectie (flacon a 1.2 milj E mengsel + 3.6 ml aqua dest) diep i.m. eens per 4 weken. Minimaal 6 mnd. behandelen, daarna evalueren of continueren nodig is.

Bij allergie voor penicilline:

azitromycine 1 x per week 1 g oraal (bij gebleken in vitro gevoeligheid)

Porte d'entree behandelen (rhagaden, mycose, wondjes, ulceraties), zonodig dagelijks wassen met betadine scrub of Hibiscrub, en oedeem bestrijden. Recidiverend is een flexibel begrip. Profylaxe is redelijk vanaf het moment dat een vierde erysipelas optreedt binnen 2 jaar

erysipeloid

Erysipelothrix rhusiopathiae

feneticilline 3 dd 500 mg

claritromycine 2 dd 250 mg

 

erythema chronicum migrans (Lyme disease, borreliose)

Borrelia burgdorfferi

doxycycline 1 dd 200 mg, gedurende 2 weken.

amoxicilline 3 dd 500 mg, gedurende 2 weken

Conform CBO consensus

acrodermatitis chronica atrophicans

Borrelia burgdorfferi

doxycycline 1 dd 200 mg, gedurende 4 weken.

amoxicilline 3 dd 500 mg, gedurende 4 weken

Conform CBO consensus

erythrasma

Corynebacterium minutissimum

claritromycine ÚÚnmalig 1 g of 1 dd 500 mg gedurende 5 dagen

tetracycline-, fusidinezuur, of miconazolcrème lokaal zijn ook effectief

 

fasciitis necroticans, type I

Menginfectie van anaeroben, Gram-negatieve aerobe bacterien, enterococcen

amoxicilline 4 dd 1 g i.v. + gentamicine 1 dd 4 mg/kg i.v. + metronidazol 3 dd 500 mg i.v.

cefotaxim 4 dd 1 g i.v. + metronidazol 3 dd 500 mg i.v.

Onder fasciitis necroticans wordt verstaan een ernstige infectie van subcutane weefsels die zich ook dieper subfasciaal kan uitbreiden en gepaard gaat met necrose. Gasvorming kan voorkomen. Beleid: ontlastende incisies, opname, rust, oedeem bestrijding. Antibiotica hooggedoseerd en i.v.

Type II: zie ook onder hoofdstuk sepsis indien in kader van toxisch streptococcen shock syndroom. Clindamycine wordt toegevoegd vanwege de directe remming van de eiwitsynthese en daarmee de toxineproductie.

fasciitis necroticans, type II

Streptococcus pyogenes (▀-hemolytische streptococcen groep A)

benzylpenicilline (penicilline G) 4-6 dd 1 miljoen E i.v. + clindamycine 3 dd 600 mg i.v.

cefotaxim 4 dd 1 g i.v. + clindamycine 3 dd 600 mg i.v.

furunkel

Staphylococcus aureus

flucloxacilline 3 dd 500 mg

claritromycine 2 dd 250 mg

Antibiotica alleen in ernstige gevallen en bij speciale indicaties (furunkel neus, afweerstoornis, eczeem).

impetigo vulgaris

Staphylococcus aureus en/of Streptococcus pyogenes (▀-hemolytische streptococcen groep A)

lokaal 3 dd fusidinezuur crème, of 5% zwavel in zinkoxidesmeersel FNA. Zonodig crustae wegwassen met Hibiscrub of Betadine jodium scrub.

In uitgebreide of hardnekkige gevallen claritromycine 2 dd 250 mg of flucloxacilline 3 dd 500 mg (kinderen 50 mg/dag in 3 doses).

flucloxacilline stroop 25 mg/ml (100 ml flacon)

 

impetiginisatie van atopisch eczeem

Staphylococcus aureus en/of Streptococcus pyogenes (▀-hemolytische streptococcen groep A)

flucloxacilline 3 dd 500 mg; bij ernstige infecties 3 dd 1000 mg. 

claritromycine 2 dd 250 mg; bij ernstige infecties 2 dd 500 mg.

 

clindamycine 3-4 dd 300 mg is ook mogelijk

Gelijktijdig ook het eczeem behandelen. 

Flucloxacilline is met name op S. aureus gericht maar is tevens, zeker in hoge dosering (3 dd 1000 mg) voldoende werkzaam tegen Streptococcen.

paronychia

Staphylococcus aureus

flucloxacilline 3 dd 500 mg

claritromycine 2 dd 250 mg

Doorgaans voldoen lokale antiseptica of antimycotica. Alleen in ernstige gevallen systemisch behandelen. Cave herpes simplex infectie.

paronychia

Candida albicans

itraconazol 1 dd 100 mg, 2 weken.

   

Staphylococcen dragerschap

Staphylococcus aureus

Huid goed wassen (zie opmerkingen)

neus: mupirocine 2% neuszalf, 2-3 dd gedurende 5-7 dagen; perineum/faeces: vancomycine 4 dd 125-250 mg oraal gedurende 5 dagen.

 

Alleen bij speciale indicaties is behandeling nodig. Aandacht besteden aan mogelijke besmettingsbronnen in omgeving (familieleden). Beddegoed en kleding heet wassen. Dagelijks huid wassen met Hibiscrub of Betadine jodium scrub. HygiŰne aanscherpen. Vancomycine is alleen ge´ndiceerd bij bewezen S. aureus in kweek faeces of perineum.

ulcus cruris venosum

Uiteenlopende flora, o.a.:

-Staphylococcus aureus

-Pseudomonas species

-Streptococcus pyogenes (▀-hemolytische streptococcen groep A)

Alleen op indicatie antibiotica, op geleide van de kweek.

Kolonisatie met Pseudomonas is goed te bestrijden met azijnzuur 1-2% gazen lokaal.

 

Alleen behandelen bij klinische tekenen van infectie (rood, pijn, warm, koorts) of zichtbaar schadelijk effect op de wond, de omgeving of eventuele transplantaten.

Systemisch behandelen op geleide van kweek. Bij ernstige Pseudomonas infectie ciprofloxacin 2 dd 500 mg

ulcus neuropathicum met verdenking osteomyelitis (lepra, diabetische voet, neuropathische voet z.n.s.)

Uiteenlopende flora zoals bij ulcus cruris, incl. anaerobe flora.

Antibiotica op geleide van kweek, hoog gedoseerd.

Cave niet-representatieve kweek-uitslagen.

 

Zie: antibiotica bij de diabetische voet.

Bij nog onbekende verwekker: clindamycine 4 dd 300 mg plus ciprofloxacine 2 dd 750 mg p.o.

Deze middelen dringen bij orale toepassing goed door in het bot en zijn werkzaam tegen de meeste verwekkers.

Procedure: eerst afbeeldend onderzoek, dan exploratie en excisie avitale weke delen en aangetast bot, bot biopt (kweek en PA), zomogelijk lokaal gentamicine kralen achterlaten en langdurig (4-6 weken) en hooggedoseerd (zonodig 2 weken intraveneus) behandelen op geleide kweek. Overleg met neuropathisch ulcus team.

  
knop richtlijnen knop CATdatabase knop quiz knop NVDV knop patientenverenigingen knop tijdschriften knop achtergrondinformatie
  
26-12-2013 (JRM) -  www.huidziekten.nl
   
  

Google Ads