VARICES (SPATADEREN) ICD10: I83.9

Varices (spataderen) kunnen primair zijn (ontstaan zonder duidelijke aanleiding of oorzaak), of secundair aan een andere aandoening zoals bijvoorbeeld een doorgemaakte trombose, zwangerschap, vaatmalformaties, syndromen gekenmerkt door zwakte van het bindweefsel, intrapelvine tumoren (uterus, ovarium, rectum, metastasen), of portale hypertensie.

Er worden verschillende soorten varices onderscheiden, van groot naar klein:

1. Stamvaricose van de VSM (vena saphena magna)
    I zonder insufficiëntie v.d. inmondingsklep
    II met insufficiëntie v.d. inmondingsklep
    III met insufficiëntie venae perforantes
    IV met begeleidende diepe veneuze insufficientie
2. Stamvaricose van de VSP (vena saphena parva)
3. Zijtak varices (o.a. de semicirculaire varices, VSM accesoria medialis en lateralis)
4. Geïsoleerde venae perforantes insufficiëntie (blow out, perforator)
5. Reticulaire varices (zonder continuiteit met de hoofdstammen en zonder insufficiënte venae communicantes)
6. Besenreiser varices (takkenbosvenen).

Er zijn verschillende klinische indelingen in gebruik. De CEAP classificatie is de laatste tijd de meest gebruikte en beschrijft zowel insufficiëntie van het oppervlakkige systeem (varices) als het diepe systeem (diepe veneuze insufficiëntie). De C in de CEAP classificatie wordt gebruikt om het kaliber van de varices aan te geven, C1 zijn bijvoorbeeld besenreiser en reticulaire venen (alleen cosmetisch relevant), en C2 zijn echte varices (klinisch relevant en klachten veroorzakend). Zie verder onder CEAP classificatie Nederlands, CEAP classificatie Engels, en het CEAP classifcatie invulformulier.

Het type varix en het kaliber er van bepaalt wat de voorkeursbehandeling is (Zie onderstaande tabel; zie ook het flebodiagnostiek protocol).

Type varices: Foto: Voorkeurs behandeling:
Stamvaricose van de vena saphena magna Stamvaricose van de vena saphena magna 1. Endovasculaire VNUS closure
2. Endovasculaire laserbehandeling
3. Crossectomie + korte strip
4. Foamscleroseren onder Duplex geleiding
Stamvaricose van de vena saphena parva Stamvaricose van de vena saphena parva 1. Endovasculaire VNUS closure
2. Foamscleroseren onder Duplex geleiding
3. Crossectomie VSP
Zijtakvarices Zijtakvarices 1. Muller procedure
2. Scleroseren
Blow out, venae perforantes Blow out 1. Perforantectomie door de vaatchirurg
2. Scleroseren
3. Muller procedure
4. Subfasciale endoscopische ligatie
Reticulaire venen Reticulaire venen 1. Scleroseren
Besenreiser (takkenbosvenen) Besenreiser (takkenbosvenen) 1. Scleroseren
2. Uitwendige pulsed dye laser
3. Elektrocoagulatie met epileernaaldje


Zie verder onder:
protocollen flebodiagnostiek
richtlijn varices van de NVDV 2007
protocol scleroseren
scleroseren techniek en spuitjes (scleroseren voor dummies) / print voor in behandelkamer
duplexonderzoek


Patiënteninformatie
patientenfolder   spataderen
patientenfolder   scleroseren
patientenfolder   flebodiagnostisch onderzoek
patientenfolder   Muller procedure
patientenfolder   verwijderen van spataderen met de VNUS procedure


Auteur(s):
dr. Jan R. Mekkes. Dermatoloog, AMC, Amsterdam.

31-08-2017 (JRM) - www.huidziekten.nl W3C-html-4.01-valid



web counter