|
DERMOGRAFISME (URTICARIA FACTITA) |
 |
WAT IS DERMOGRAFISME ?
Dermografisme is de naam voor het verschijnsel dat
er na wrijven of krabben over de huid een verheven jeukende
streep ontstaat. Dit is een variant van galbulten. De
medische term is urticaria factitia. Een kleine mechanische
prikkel zoals krabben of met de achterkant van een balpen
een streep over de huid trekken is al voldoende om dit
te laten gebeuren.
 |
 |
 |
|
dermografisme |
dermografisme |
dermografisme |
HOE WORDT DE DIAGNOSE GESTELD ?
Door stevig met de achterkant van een balpen of
met een speciale testpen over de huid te strijken, op
de binnenkant van de onderarm of op de rug. Hierbij
ontstaat binnen 10 minuten een jeukende verhevenheid
die na 30 minuten tot 3 uur weer vervaagt. Rondom deze
streep ontstaat een rode kleur. De roodheid verdwijnt
eerder dan de zwelling.
Het normale beeld bij iemand
die geen dermografisme heeft is: een lichtrode niet
verheven streep op de krabplaats die snel vervaagt,
vaak al binnen 5 minuten.
Er bestaat ook een vertraagde
vorm van dermografisme, waarbij de strepen pas na 30
minuten tot 9 uur ontstaan en 12 tot 24 uur kunnen duren.
WAT IS DE OORZAAK VAN DERMOGRAFISME
?
De oorzaak is niet bekend, het is
onduidelijk waardoor dermografisme opeens kan ontstaan.
Het komt vaak voor, bij ongeveer 1.5-5% van de normale
bevolking. Het komt vaker voor bij mensen die atopisch
zijn (die hebben een aanleg om hooikoorts, atopisch
eczeem, of astma te krijgen). Kerngezonden kunnen zomaar
van de een op de andere dag dermografisme krijgen. Soms
is er een aanleiding te achterhalen, zoals een verkoudheid
of griepje enkele weken voorafgaand aan het ontstaan,
of geneesmiddelen gebruik. Maar bij de meeste patiënten
blijft het volstrekt onduidelijk wat de oorzaak is.
Het is wel bekend wat het mechanisme is. In de huid
zitten mestcellen. Dit zijn cellen die betrokken zijn
bij allergische reacties. In de mestcellen zit een grote
hoeveelheid van het stofje histamine. Histamine veroorzaakt
als het vrijkomt een heftige jeuk en zwelling. Het is
hetzelfde stofje wat ook in brandnetels zit. Normaal
komt histamine alleen vrij uit de mestcellen als er
een allergische reactie plaatsvindt. Op een of andere
manier zijn de mestcellen bij patiënten met dermografisme
ook gevoelig voor druk: bij een beetje stevig strijken
over de huid komt de histamine uit de mestcellen. Daarna
is in datzelfde huidgebied ongeveer 3 uur lang niet
opnieuw dezelfde reactie op te wekken, want de mestcellen
zijn leeg.
WAT IS DE PROGNOSE ?
Dermografisme kan vanzelf weer overgaan, maar dan
kan soms wel enkele maanden tot jaren duren. Het is
een hinderlijke aandoening, maar het is niet gevaarlijk,
en het wijst ook niet op een onderliggende ziekte.
WAT IS DE BEHANDELING ?
Dermografisme kan worden behandeld met geneesmiddelen
die het stofje histamine remmen: de anti-histaminica.
Deze antihistaminica moeten dan wel elke dag worden
ingenomen om de jeuk en zwelling te voorkomen. Antihistaminica
zijn effectief en veilig, ook bij langdurig gebruik.
Ze worden ook langdurig gebruikt door patiënten met
hooikoorts. Het is wel belangrijk om een van de moderne
te gebruiken, die niet als bijwerking slaperigheid hebben.
Voorbeelden van antihistaminica voor dermografisme:
- Xyzal (levocetirizine) 1 maal daags 1 tablet van 5
mg
- Zyrtec (cetirizine) 1 maal daags 1 tablet van
10 mg
- Claritine (loratadine) 1 maal daags 1 tablet
van 10 mg
- Aerius (desloratadine) 1 maal daags 1
tablet van 5 mg
Verder is het belangrijk om niet
te gaan krabben als het ergens begint te jeuken, want
dan loopt het volledig uit de hand en wordt het alleen
maar erger. Wees ook voorzichtig met afdrogen na het
douchen (niet wrijven maar deppen), en draag geen strakke
kleding.
Soms is er nog een andere reden om jeuk
te hebben, zoals een droge huid, of eczeem. Dit moet
zo goed mogelijk worden behandeld om jeuk, gevolgd door
krabben te voorkomen.
Blootstelling aan zonlicht
maakt de huid minder gevoelig. Daarom wordt ook wel
eens lichttherapie (breedspectrum UVB lichtkast) geprobeerd
bij patiënten waarbij antihistaminica niet of onvoldoende
werken.
|
