ACRAAL ERYTHEEM (hand - foot syndrome, palmoplantar erythrodysesthesia syndrome)

codes geen / geen

 

Acraal erytheem (synoniemen hand - foot syndrome, palmoplantar erythrodysesthesia syndrome, chemotherapy-induced acral erythema (CIAE) is een bekende bijwerking van chemotherapie, vooral van cytarabine (ARA-C), maar ook van andere cytostatica (doxorubicine, 5-fluorouracil, etoposide), EGFR remmers, en in zeldzame gevallen methotrexaat. Het is geen allergische maar een rechtstreeks toxische reactie, en dosis-afhankelijk. Klinisch symmetrische pijnlijke zwellingen en erytheem van de handpalmen en voetzolen. Later ook paarse verkleuring en desquamatie, vooral op drukpunten. In zeldzame gevallen kan de huid kapot gaan. De voorkeurslokalisatie wordt mogelijk verklaard door concentratie van cytostatica in de vele zweetklieren van de handpalm en voetzool. 

 

Acraal erytheem door cytostatica (klik op foto voor vergroting)

Acraal erytheem bij graft versus host disease (klik op foto voor vergroting)

acraal erytheem

graft vs host disease

 

PA: De PA is niet specifiek, necrotische keratinocyten en vacuolaire veranderingen langs de basaal membraan kunnen worden gezien.

 

DD: acute stadium van graft vs host disease, erythema palmare.

 

Therapie: Verdwijnt vanzelf in enkele weken na staken chemotherapeuticum, recidiveert snel bij volgende kuur. Acraal erytheem is nooit een reden om therapie te staken. Symptomatisch: hoogleggen, koude compressen, pijnmedicatie.

 

 

Referenties

1.

Martschick A, Sehouli J, Patzelt A, Richter H, Jacobi U, Oskay-Ozcelik G, Sterry W, Lademann J. The pathogenetic mechanism of anthracycline-induced palmar-plantar erythrodysesthesia. Anticancer Res 2009;29:2307-2313.

 

 

 

 

 

 

25-10-2009 (JRM) -  www.huidziekten.nl