Oorzaken:

- Staken of snel verminderen van corticosteroïden. Vaak in combinatie met luxerend moment (infectie).

- Verergering van bestaande bijnierschorsinsufficiëntie (infectie, OK, trauma).

- Acute primaire bijnierschorsinsufficiëntie (meningococcensepsis).

- Centrale bijnierschorsinsufficiëntie, (hypofysaire apoplexie, Sheehan etc).

Anamnese: Malaise, buikpijn, misselijkheid, braken, duizeligheid. Let op eerder gebruik van corticosteroïden.

Lichamelijk onderzoek: Bewustzijnsdaling, verwardheid. Hypotensie, orthostatische hypotensie, tachycardie, eventueel shock. Tekenen van dehydratie. Indien langer bestaande primaire bijnierschors insufficiëntie: hyperpigmentatie.

Laboratoriumonderzoek: Bloed: Na, K, glucose, creatinine, cortisol, ACTH (ACTH in EDTA buis direct op ijs naar lab), bloedgasanalyse. Urine: Na, K.

Beleid/therapie:

- Beoordeel gaswisseling en circulatie.

- Venapunctie voor bloedafname en snel lopend infuus 0.9% NaCl, tevens voordat uitslagen bekend zijn 100 mg hydrocortison i.v. (bolus is pijnlijk, beter opgelost in 50 ml NaCl over 30 min). Vervolgens 100 mg hydrocortison i.v. à 6 uur gedurende eerste dagen.

- IC opname bij respiratoire insufficientie en/of shock.

- Zoek naar luxerende factor zoals bijv. infectie, recente operatie, partus.

- Diagnose bevestigen door synacten test (liefst direct maar uiterlijk binnen 2 dagen na opname)

Let op: de patiënt wordt behandeld met corticosteroïden tot de diagnose zeker is. De totale volumedepletie bedraagt vaak 4 à 5 liter.

Referenties

12-06-2005 (JRM) -  www.huidziekten.nl