Bleomycine is een cytostaticum dat meerdere huidafwijkingen kan veroorzaken zoals nagelafwijkingen (o.a. verkleuringen), sclerodermiforme veranderingen, erytheem, zwellingen geïnduceerd door druk of krabben, blaren, nodi en noduli, palmoplantaire ulcera, pijnlijke en/of gezwollen vingertoppen, paresthesiën, haaruitval, hyperkeratotische verruceuze plaques, Raynaud fenomeen, jeuk, en stomatitis. Ook sommige andere cytostatica zoals peplomycine en docetaxel kunnen dit soort bijwerkingen veroorzaken (zie: huidafwijkingen door cytostatica). 

Bleomycine-induced flagellate dermatitis (flagellate erythema) is echter een specifieke bijwerking van bleomycine, waarbij lineaire erythemateuze (in acuut stadium) of gehyperpigmenteerde lesies ontstaan. Het komt vooral voor op het bovenlichaam, rug en borst, soms ook op de bovenbenen. Jeuk is een begeleidend verschijnsel. In het begin kunnen de laesies urticarieel zijn en lijken op urticaria factitia. Later treedt meestal hyperpigmentatie op, ook bij lichtere huidtypen. Het komt vaak voor (8-66%) en kan kort na (enkele uren) tot 9 weken na de gift ontstaan. Het mechanisme is niet precies duidelijk. Een hypothese is dat het in begin vooral jeuk is met een dermografie reactie op krabben, waardoor door de lokale vasodilatatie en verhoogde vasopermeabiliteit het cytostaticum lokaal extravasaal komt en de schade aanricht. Het is niet zeker of dat zo is, de opmerkelijke lineaire patronen die gezien worden zijn niet altijd te verklaren vanuit alleen maar krabeffecten.

Histologie

Pigment en melanofagen in de dermis, toename aantal melanosomen in de keratinocyten (EM), hyperkeratose, parakeratose, acanthose, spongiose, aantasting van de basale laag, lymfohistiocytair ontstekingsinfiltraat.

Therapie

Geen, expectatief. Trekt na verloop van tijd vanzelf weg.

Eventueel jeukbestrijding met antihistaminica.

Referenties

31-12-2007 (JRM) - www.huidziekten.nl