LOKALE CORTICOSTEROIDEN (Sterkte en Merknamen) home ICD10: n.v.t.


Klasse: Corticosteroid: Sterkte: Merknamen:
I hydrocortisonacetaat 1% HCA crème / smeersel / vaselinecrème / zalf FNA
II triamcinolonacetonide 0.1% TAC crème / smeersel / vaselinecrème / zalf FNA
clobetason-17-butyraat 0.05% Emovate crème / zalf
flumethasonpivalaat 0.02% Locacorten crème
II-III hydrocortison-17-butyraat 0.1% Locoid crème / emulsie / vetcrème / oleogel / scalplotion
fluticason 0.05% Cutivate crème
fluticason 0.005% Cutivate zalf
III betamethason-17-valeraat 0.1% Betnelan crème / zalf / huidemulsie / scalplotion
diflucortolonvaleraat 0.1% Nerisona crème
momethason 0.1% Elocon crème / zalf / lotion
desoxymethason 0.25% Ibaril crème, Topicorte emulsie
III-IV betamethasondiproprionaat 0.05% Diprosone crème / zalf / scalplotion
IV clobetasol-17-proprionaat 0.05% Dermovate crème / zalf / scalplotion
betamethasondiproprionaat 0.05% Diprolene hydrogel / zalf


Deze internationale indeling naar sterkte is gebaseerd op vasoconstrictiescores, klinische studies en praktijkervaring. Volledige zekerheid is er niet, want niet alle producten en varianten zijn onderling in goede studies vergeleken. Het farmacotherapeutisch kompas deelt de corticosteroïden in 4 klassen in. Locoid wordt tot klasse II gerekend, Cutivate en Diprosone tot klasse III. Het sterkst werkende corticosteroïd is Dermovate. Diprolene bevat hetzelfde corticosteroïd als Diprosone, maar in een andere (propyleenglycolhoudende) basis, waardoor het toch ook de klasse IV sterkte bereikt. Diprosalic (met salicylzuur) werkt krachtiger dan Diprosone.

Voor klasse I en II gaat de voorkeur uit naar de standaard FNA receptuur en handelspreparaten van HCA 1% en TAC 0.1%. In de FNA crèmes en zalven zitten echter wolvetbestanddelen, bij (verdenking op) wolvetallergie kan men Emovate zalf of Cutivate zalf voorschrijven of er kan een speciale magistrale basis worden gebruikt (zie magistrale receptuur en wolvetvrije bases voor hydrocortison / triamcinolon). Zie ook onder wolvet allergie en zalfkiezer.
Voor klasse III is het moeilijk een op feiten onderbouwd voorschrijfadvies te geven. In het algemeen is het raadzaam met een beperkt aantal merken per klasse ervaring op te bouwen, rekening houdend met sterkte, toepasbaarheid van de basis in een bepaalde regio, bijwerkingen, prijs, en allergeniciteit.
VVoor sommige toepassingen bestaat wel een eerste keuze, op grond van het vehiculum. Voorbeelden zijn Topicorte lotion (behaarde hoofd), en Diprosalic (hyperkeratotische plaques)


Corticosteroïden voor het behaarde hoofd:
klasse 1
R/ Hydrocortison lotion 1% magistraal

klasse 2
R/ Solutio triamcinoloni spirituosa composita FNA, flacon à 100 ml
R/ Locoid (hydrocortison-17-butyraat 0.1%) scalplotion, flacon à 30 / 100 ml
R/ Locoid crelo, flacon à 30 / 100 g

klasse 3
R/ Topicorte lotion (o/w emulsie), flacon à 15 / 60 /120 g
R/ Betnelan scalplotion (vloeistof voor cutaan gebruik)
    (betamethasonvaleraat 0.1%), flacon à 30 / 100 ml
R/ Diprosone scalplotion, flacon à 100 ml

klasse 4
R/ Dermovate (clobetasolpropionaat 0.05%) lotion, flacon à 50 ml
R/ Clarelux (clobetasolpropionaat 0.05%) schuim, flacon à 100 g
R/ Clobex (clobetasolpropionaat 0.05%) shampoo, flacon à 125 ml spacer


Corticosteroïden voor de slijmvliezen:
klasse 2
R/ Triamcinolon 0.1% in hypromellosezalf 20% FNA
R/ Triamcinolon 0.1% in oculentum simplex (15 g)

klasse 3
R/ Betnelan (betamethason) mondpasta 0.025% of 0.1%
R/ Corticosteroïd dosis-aerosols, 4-6 dd sprayen op de laesies:
    - beclomethason (Becotide 100, Becloforte 250, Aerobec 100 of 250)
    - budenoside (Pulmicort 200, Pulmicort Turbohaler 400)
    - fluticason (Flixotide 125 of 250)

klasse 4
R/ Dermovate mondzalf (clobetasolpropionaat 0.05% in hypromellosezalf)
R/ Clobetasol mondspoeling
R/ Dexamethason mondspoeling
R/ Dexamethason oplossen in een glas water en mee spoelen. spacer


patientenfolder


Auteur(s):
dr. Jan R. Mekkes. Dermatoloog, AMC, Amsterdam.

05-06-2017 (JRM) - www.huidziekten.nl W3C-html-4.01-valid



web counter