Impetiginisatie (secundaire infectie met S. aureus en/of streptococcen van een pre-existent eczeem, meestal atopisch eczeem) kan een eczeem verergeren. Symptomen zijn nattende gebieden met gelig exsudaat, gelige crustae (zie ook onder impetigo), en ontstekingsverschijnselen zoals roodheid, warmte, koorts en lymfadenopathie. DD: eczema herpeticum. Zowel het eczeem als de infectie moeten tegelijkertijd worden bestreden, omdat ze elkaar in een vicieuze cirkel onderhouden. In ernstige gevallen systemische antibiotica voorschrijven, in mildere gevallen kan met lokale antiseptica worden geprobeerd de hoeveelheid stafylokokken te reduceren. Indien Streptococcus pyogenes wordt gekweekt, altijd systemisch behandelen. Geen locale antibiotica gebruiken, i.v.m. kans op sensibilisatie. Bij recidiverende infecties denken aan heen een weer pendelen tussen familieleden of aan een reservoir in de neus of perineumregio (kweken).

Therapie:

Bij ernstige infectie systemische antibiotica, bij voorkeur op geleide van de kweek.

R/ Klacid (claritromycine) 500 mg per dag. Kinderen zie tabel. Klacid is een goede eerste keus omdat het makkelijk in te nemen is en weinig bijwerkingen geeft. Maar er is altijd kans op erytromycine/claritromycine resistente S. aureus, vooral bij de wat ernstige atopisch eczeem patiënten die vaker infecties hebben gehad. Bij ernstige infectie, waarbij de kweek en resistentie bepaling nog niet bekend is en waarbij men zeker moet zijn van een goede antibiotische werking is het beter om Floxapen of Augmentin voor te schrijven.

R/ Floxapen (flucloxacilline) 3-4 dd 500 mg. Kinderen zie tabel.

R/ Augmentin 3 dd 625 mg. Kinderen zie tabel. 

R/ erytromycine 4 dd 250-500 mg (o.a. bij allergie voor penicilline).

Lokale middelen

Preventief kan gewassen worden met antiseptica:

R/ Hibiscrub, betadine jodium scrub of shampoo, Unicura zeep.

Aan het badwater kunnen antiseptica worden toegevoegd:

R/ Oilatum plus badolie (benzalkoniumchloride 6% in minerale badolie).

R/ bleekwater (chloor) voor huishoudelijk gebruik, bevat circa 5% natriumhypochloriet: 1 bekertje (250 ml) toevoegen aan het badwater (circa 100 liter). Dit levert een eindconcentratie van 0.0125% op (125 mg/L) in het badwater. In Amerika wordt dit gebruikt (Clorox, 5.25% chloor, 2 theelepels per gallon = 10 ml/3.78 liter = circa 1:400 verdunning = 0.0125%).

R/ natriumhypochloriet 0.0125% (FNA oplossing 0.5% 1:40 verdunnen). 

Antiseptische crèmes en zalven of combinaties met steroiden:

R/ zinkoxidesmeersel FNA of hydrocortison 1% of triamcinolon 0.1% in zinkoxide smeersel FNA.

R/ zinkoxide 10% in hydrocortison 1% of triamcinolon 0.1% crème bij nattende eczemen.

R/ chloorhexidine crème FNA.

R/ HCA 1% of TAC 0.1% in chloorhexidinecrème FNA. Zie tabel chloorhexidine toevoegen.

R/ Fucidin (fusidine) crème of zalf.

R/ combinaties van fusidine en corticosteroïden. Zie tabel fucidine toevoegen. Let op, fusidine moet minimaal 2 dd gesmeerd worden, bij mengsels met klasse II-III steroïden wordt dan teveel hormoon aangebracht.

R/ sulfur praecipitatum 5-10% aan de locale therapie toevoegen (of in zinkoxidesmeersel FNA). Zie tabel zwavel toevoegen.

In sommige gevallen kan zwavel juist irriteren (b.v. bij atopisch eczeem).

R/ Locacorten-Vioform (Clioquinol). Clioquinol wordt vanwege mogelijke bijwerkingen nog maar weinig voorgeschreven.

31-03-2006 (JRM) -  www.huidziekten.nl