ERYTHROMELANOSIS FOLLICULARIS ET FACIEI ET COLLI home ICD10: Q84.2

Erythromelanosis follicularis faciei et colli (EFFC) is een zeldzame afwijking bestaande uit bilaterale, symmetrische gebieden met rood-bruine hyperpigmentatie, erytheem (met of zonder teleangiëctasieën), en folliculaire papeltjes. De huid voelt ruw aan, granulair, door de talloze zeer kleine papeltjes. Dit lijkt erg op ulerythema ophriogenes, dat op de wangen zit, rood is, en vaak gepaard gaat met wenkbrauw uitval. Eythromelanosis follicularis faciei et colli begint preauriculair, op de wangen, en breidt zich geleidelijk uit naar submandibulair in de hals. De aandoening is voor het eerst beschreven door Kitamura et al. in 1960. Het komt waarschijnlijk vaker voor dan gedacht, maar omdat het subtiele veranderingen zijn valt het niet op. Vaak gaat het samen met keratosis pilaris op de armen en schouders. In de aangedane gebieden groeien alleen kleine vellusharen. De oorzaak is onbekend. De meeste publicatie gaan over mannelijke patienten, maar het komt ook bij vrouwen voor. Er is ook een unilaterale variant beschreven.

Erythromelanosis follicularis faciei et colli is waarschijnlijk gewoon een variant van keratosis pilaris, maar dan op de lokatie preauriculair, wangen en nek. Er is grote overlap met keratosis rubra pilaris atrophicans faciei (Brocq) en ulerythema ophryogenes, en alle beelden zijn geassocieeerd met het hebben van keratosis pilaris op de armen.

Erythromelanosis follicularis faciei et colli Erythromelanosis follicularis faciei et colli
EFFC of ulerythema EFFC


DD:
ulerythema ophriogenes (keratosis rubra pilaris atrophicans faciei), keratosis pilaris nno, atrophoderma vermiculatum, poikiloderma van Civatte, erythrosis pigmentosa mediofacialis (Brocq), naevus van Ota, Berloque dermatitis.

Therapie:
Het is vrijwel niet te behandelen. Keratolytische crèmes met melkzuur, salicylzuur, ureum, tretinoïne crème 0.05%, en chemische peelings hebben enig effect, tijdelijk, maar veroorzaken ook irritatie en de aandoening komt meestal weer terug. Ook metronidazol en hydrochinon crèmes zijn als optie genoemd, evenals laser resurfacing en oraal isotretinoïne.


Referenties
1. Kitamura K, Kato H, Mishima Y, Sonoda S. Erythromelanosis follicularis faciei. Hautarzt 1960;11:391-393.
2. Andersen BL. Erythromelanosis follicularis faciei et colli. Case reports. Br J Dermatol 1980;102:323-325.
3. Borkovic SP, Schwartz RA, McNutt NS. Unilateral erythromelanosis follicularis faciei et colli. Cutis 1984;33:163-170.
4. McGillis ST, Tuthill RJ, Ratz JL, Richards SW. Unilateral erythromelanosis follicularis faciei et colli in a young girl. J Am Acad Dermatol 1991;25(2 Pt 2):430-432
5. Warren FM, Davis LS. Erythromelanosis follicularis faciei in women. J Am Acad Dermatol 1995;32(5 Pt 2):863-866.
6. Yañez S, Velasco JA, González MP. Familial erythromelanosis follicularis faciei et colli - An autosomal recessive mode of inheritance. Clin Exp Dermatol 1993;18:283-285.
7. Juhlin L, Alkemade H. Erythrosis pigmentosa mediofacialis (Brocq) and erythromelanosis follicularis faciei et colli in the same patient. Acta Derm Venereol 1999;79:65-66.
8. Augustine M, Jayaseelan E. Erythromelanosis follicularis faciei et colli: Relationship with keratosis pilaris. Indian J Dermatol Venereol Leprol 2008;74:47-49.
9. Jang HS, Lee CW, Cha JH, Kim SJ, Oh CK, Kwn KS. Clinicopathological study of 12 cases of erythromelanosis follicularis faciei et colli. Korean J Dermatol 2001;39:574-580.
10. Kurita M, Momosawa A, Ozaki M, Ban I, Harii K. Long-pulsed dye laser for the treatment of erythromelanosis follicularis faciei: Report of two clinical cases. Dermatol Surg 2006;32:1414-1417.


Auteur(s):
dr. Jan R. Mekkes. Dermatoloog, AMC, Amsterdam.

09-07-2017 (JRM) - www.huidziekten.nl W3C-html-4.01-valid



web counter