Een
fissura ani is een scheurtje in het epitheel van de anus, distaal
van de linea dentata. 90% van de fissuren ontstaat in de commissura posterior,
10% in de commissura anterior (voornamelijk na de partus), en 2% is
gecombineerd. Mannen en vrouwen van middelbare leeftijd en kinderen onder de
vier jaar zijn het meest aangedaan. Oorzaak is herhaalde trauma, ischemie van de
commissura posterior en een verhoogde sphincter tonus. Bij fissuren buiten de
midline kan er sprake zijn van colitis ulcerosa, Crohn, of perianale lues.
De klachten zijn in de acute fase meestal scherpe pijn en in 70% van de gevallen
beperkt bloedverlies.
|
|
|
|
|
fissura ani |
fissura ani |
fissura ani |
DD: Zeer typische presentatie zonder uitgebreide differentiaal diagnose.
Differentiaal
diagnose bij pijn: proctalgia fugax, coccigodynie, spincterspasme; bij bloedverlies:
anale rhagaden perianaal abces, trauma.
Infectieuze oorzaken: herpes simplex, lues, tuberculose, ulcus bij hiv infectie.
Auto-immuun ziekten: Crohn, sarcoidose. Maligniteiten: anuscarcinoom, bcc,
melanoom.
Therapie:
80 % van de fissuren is binnen 6-8 weken met conservatieve therapie genezen.
Belangrijk daarbij is het doorbreken van de vicieuze cirkel 'obstipatie,
fissuur, pijn, hypertonie, obstipatie'. Met vezelrijk dieet, voldoende vocht
intake, laxantia, lauwe zitbaden en pijnstilling (oraal en eventueel lokaal
lidocaïnezalf 5% FNA (max 4 weken, cave contactallergie).
R/ Lactulose 1 dd 15-30 ml, Legendal 1-3 sachets à 6 g.
R/ sulfur praecipitatum 5% in zinkoxidesmeersel FNA.
R/ ung. lidocaïni 5% FNA.
R/ paracetamol 4 dd 500-1000 mg.
Als
het niet geneest of bij recidief:
R/ Diltiazem 2% crème 2dd. Even effectief als ISDN maar makkelijker in gebruik
en goedkoper.
R/ Isosorbidedinitraat vaseline crème 1% FNA (Cremor isosorbidi dinitras
vaselini 1%) om de 3 uur of op geleide van bijwerkingen (patiënt kan hoofdpijn
krijgen).
R/ Botox. Botox is niet effectiever dan Diltiazem crème of ISDN crème voor pijn en genezing van fissuur.
Bij langdurige klachten verwijzing naar chirurg voor dilatatie of laterale sfincterotomie.
Referenties
|
1. |
Van der Snoek et al. Anale klachten. Diagnostiek en behandeling. Elsevier gezondheidszorg 2010. |
|
2. |
Samim et al. Topical diltiazem cream versus botulinum toxin A for the treatment of chronic anal fissure. Annals of surgery 2011. |
|
3. |
Festen et al. Blinded randomized clinical trial of botulinum toxin versus isosorbide dinitrate ointment for treatment of anal fissure. British Journal of Surgery 2009;96:1393-1399. |
|
4. |
Yiannakopoulou E. Botulinum toxin and anal fissure: Efficacy and safety. Systematic review. Int J Colorectal Dis 2012;27(1):1-9. |
29-01-2012 (BCS) - www.huidziekten.nl