GRANULOMATEUZE ONTSTEKING

 

Focale chronische inflammatoire reactie op weefselbeschadiging, in gang gezet door een slecht oplosbare of elimineerbare substantie en gekarakteriseerd door aanwezigheid van cellen van het mononucleairen-macrophagen systeem (afstammend van de beenmerg monoblast: promonocyt, monocyt, weefselmacrofaag, epitheloïde cel, multinucleaire reuscel). De macrofaag is een zeer belangrijke cel, toegerust voor afbraak en digestie (bevat zure fosfatase, aryl sulfatase, beta glucuronidase, cathepsine, elastase, hyaluronidase, lipase, lysozyme), regulatie van ontsteking (complementfactoren, interferon, pyrogeen, plasminogeen activator), en weefselherstel (angiogenesis factor, cell-inhibitor factor, cell-stimulatory factor). Bij een ongecompliceerd weefselletsel coördineert de macrofaag de overgang tussen deze verschillende fasen. Niet-afbreekbaar materiaal of continu aanbod verstoort deze coördinatie.

Een goede indeling op basis van het meest voorkomende celtype in het infiltraat is die van Hirsh en Johnson58:

 

type:

epitheloïd

histiocytair

vreemdlichaam

necrobiotisch/

pallisadering

gemengd

inflammatoir

infiltraat:

tuberculoïd

diffuus histiocytair

focale aggregaten van histiocyten,  (Teutoonse) reuscellen, en soms epitheloïde cellen

collageenveranderingen, geassocieerd met histiocyten, wisselend histiocytair infiltraat

polymorfonucleair infiltraat, vaak pseudo-epitheliomateuze hyperplasie epidermis

predominante celtype:

epitheloïdcel

histiocyt

reuscel

fibrocyten

histiocyten, lymfocyten, neutrofielen, epitheloïdcel, etc.

differentiële diagnose:

sarcoïdose

tuberculose

 -primaire cutane

 -sec. innoculatie

 -lupus vulgaris

 -verrucosis cutis

 -scrofuloderma

  cutis orificialis

 -tuberculide

tuberculoïde lepra

tertiaire syfilis

zirconium granuloma

mercurium granuloma

lichen nitidus

 (vooral Langerhanse

 reuscellen)

lepromateuze lepra

histoplasmose

Leishmaniasis

rhinoscleroma

malacoplakia

Lobo's disease

endogene produkten

 -keratine, haar

 -talg, vet

 -uraatkristallen

 -Majocci granuloma

 

mineralen

 -metalen, tatoeage

 -silica, siliconen

 -talk

 -aluminiumhydroxide

 

plantaardig, dierlijk

 -cactus, zeeëgel

 -hechtmateriaal

 -oliën

 

synthethisch

 -kunsthaar

 -hechtmateriaal

granuloma annulare 

actinisch granuloma 

necrobiosis lipoidica 

rheuma noduli 

pseudo rheumatoïde

  noduli 

acuut rheuma noduli 

cat-scratch disease 

lymfogranuloma

  venereum 

  

 

 

 

 

 

 

 

blastomycosis

chromoblastomycosis

cryptococcosis

coccidiomycosis

sporotrichosis

zwembad granuloma

atypische

  mycobacteriën

primair infect TBC

granuloma inguinale

chronic granulomatous

  disease

 

 

DD Granulomateuze ontstekingen met lymfadenopathie

sarcoidose

EBV

Bacillaire angiomatosis

m. Wegener

Langerhans cel histiocytosis

chronic granulomatous disease

Non Hodgkin lymfoom

metastasen (melanoom, small cell longcarcinoom)

Kimura's disease

Listeria

Leishmaniasis

Corynebacterium pseudotuberculosis

cat-scratch disease (Bartonella) 

lymfogranuloma venereum

blastomycosis

chromoblastomycosis

cryptococcosis

coccidiomycosis

sporotrichosis

atypische mycobacteriën

tuberculose

 

 

 

Referenties

1. Hirsh BC, Johnson WC. Concepts of granulomatous inflammation. Int J Dermatol 1984;23:90-100.

 

 

 

 

 

 

09-07-2005 (JRM) -  www.huidziekten.nl