Impetigo (krentenbaard) is een oppervlakkige infectie van de huid, meestal met Staphylococcus aureus (90%), soms met Streptococcus pyogenes (10%) en soms met beiden. De incubatieperiode is 1 tot 3 dagen. Impetiginisatie is de term voor secundaire infectie met S. aureus van een pre-existente huidafwijking (b.v. atopisch eczeem of varicella zoster). Sommige stammen van S. aureus hebben exfoliatieve toxines (ET-A en ET-B) die desmogleïne afbreken. Dit veroorzaakt de blaarvorming die soms bij impetigo optreedt (impetigo bullosa), en ook de epidermolyse bij staphylococcal scalded skin syndrome (SSSS).
Klinisch beeld:
Impetigo wordt vaak bij kinderen (vooral 2-12 jaar) gezien, en begint meestal in het gelaat, vooral rond neus en mond. Beschadiging, maceratie van de huid door neusverkoudheid (snotneus, kwijlen) kan daarvoor verantwoordelijk zijn. In het klassieke geval zijn er honing-gele crustae aanwezig (uitgedroogd exsudaat). Ontvellingen en blaren (impetigo bullosa) kunnen aanwezig zijn. De blaren variëren van klein tot heel groot, met een heldere of helder gele of troebel-gele inhoud. Op volwassen leeftijd komt impetigo minder vaak voor, maar het kan wel. Impetigo komt tegenwoordig vaker voor dan vroeger en is ook meer therapieresistent.
|
|
|
|
|
|
impetigo honing gele crustae |
impetigo honing gele crustae |
impetigo honing gele crustae |
impetigo vulgaris |
|
|
|
|
|
|
impetigo bullosa |
impetigo honing gele crustae |
impetigo honing gele crustae |
impetigo vulgaris |
DD:
AGEP, psoriasis pustulosa, pemphigus vulgaris, bulleus pemphigoid, lineaire IgA dermatose, impetigo herpetiformis, varicella
Verspreiding:
De bacterie verspreid zich snel naar andere kinderen via direct contact. Via rechtstreekse aanraking (handen) of via speelgoed, kleding of handdoeken raken ook andere kinderen besmet. Hygiëne (handen wassen!) is een goede manier om verspreiding te voorkomen. Zolang de blaasjes vocht afscheiden, blijft de patiënt besmettelijk.
Adviezen over thuis blijven van school
Vanuit puur epidemiologisch oogpunt is thuis blijven niet nodig omdat de drager al dagenlang voor het ontstaan van de laesies besmettelijk was, verspreiding heeft dan vaak al plaatsgevonden en thuishouden heeft geen effect op het voorkomen van een impetigo-uitbraak. In de praktijk vinden leidsters en andere ouders het prettiger dat het kind een paar dagen thuis blijft (in totaal 48 uur vanaf het starten van lokale en/of systemische behandeling) en leidsters willen ook graag gewaarschuwd worden zodat ze andere ouders kunnen voorbereiden op wat te doen bij een eventuele uitbraak.
Therapie
Impetigo gaat vanzelf ook over in 1-3 weken, maar sneller met behandeling. Algemene adviezen: adherente crustae kunnen met zoete olie worden verwijderd, blaardaken kunnen met een washandje of gaas worden verwijderd of losgeknipt. Probeer krabben te voorkomen (via krassen kan impetigo uitbreiden). Gezinsleden handen wassen, eventueel met Hibiscrub of betadine jodium scrub.
Lokale therapie:
R/ fusidine creme of zalf
R/ chloorhexidine crème
R/ tetracyclinezalf
R/ Bactroban (mupirocine) zalf
R/ Honing zalf (diverse soorten antibacteriële honingzalven op de markt)
R/ 5% sulf praecip. in zinkoxidesmeersel of ZOK-zalf FNA
Systemische therapie:
In ernstige gevallen gedurende 7 dagen systemische antibiotica op geleide van de kweek, als dit niet kan:
R/ Floxapen (flucloxacilline) 3 dd 500 mg gedurende 7 dagen (kinderen 50 mg/kg/dag). Er is een 25 mg/ml drank voor kinderen beschikbaar.
R/ Augmentin (amoxicilline/clavulaanzuur) 3 dd 500/125 mg (kinderen 25/6.25 mg/kg/dag).
R/ Klacid 2 dd 250 mg (kinderen 2 dd 7.5 mg/kg), of erytromycine 4 dd 500 mg (o.a. bij allergie voor penicilline).
15-05-2011 (JRM) - www.huidziekten.nl