Vooral aan de benen voorkomende reticulaire (netvormige) cyanotische verkleuring, meestal als fysiologische reactie op koude (cutis marmorata). Men verondersteld dat de paarse verkleuring wordt veroorzaakt door stasis en hypoxie in de capillairen die zich bevinden aan de randen van een door 1 centraal arterietakje gevasculariseerd huidgedeelte. 

In de oorspronkelijke eerste beschrijving van Ehrmann in 1907 werd een onderscheid gemaakt tussen livedo reticularis als fysiologisch verschijnsel, o.a. omvattend cutis marmorata optredend bij koude, en livedo racemosa als ernstiger variant, geassocieerd met onderliggende vasculopathieën zoals Sneddon's syndroom, livedoid vasculitis, SLE, essentiële thrombocytemie, tromboangiitis obliterans, polycythemia vera, polyarteritis nodosa, en (toen nog niet bekend) het anti-fosfolipidensyndroom. Livedo racemosa onderscheidt zich van livedo reticularis doordat het uitgebreider is, niet beperkt tot de benen (ook romp, billen), een ander patroon heeft (geen intacte cirkels maar onregelmatige gebroken segmenten.

livedo reticularis (beperkt tot de benen, regelmatig patroon)

    - fysiologisch (cutis marmorata)

        - bij pasgeborenen

        - bij jonge vrouwen, ontstaat door kou, verdwijnt weer bij opwarmen

    - primair (niet gerelateerd aan de temperatuur)

    - idiopathisch (persisterend, niet verdwijnend door opwarming, en er kan geen enkele onderliggende ziekte worden gevonden)

    - amantadine geïnduceerd

livedo racemosa (uitgebreid, ook romp en billen, onregelmatig patroon)

    - idiopathisch

    - sterk gerelateerd aan antifosfolipidensyndroom en andere vasculopathieën

In de praktijk worden tegenwoordig beide termen op een hoop gegooid en wordt livedo reticularis het meest gebruikt als overkoepelend begrip, met livedo racemosa als synoniem daarvan. Aldus gedefinieerd, moet men bij een patiënt met livedo reticularis bedacht zijn op de aanwezigheid van het antifosfolipiden syndroom.

10-04-2009 (JRM) -  www.huidziekten.nl