De huidreactie volgens Mantoux is een test om vast te stellen of een patiënt ooit in aanraking is geweest met de tuberculose bacterie. Hierbij wordt een kleine hoeveelheid (0.1 ml) tuberculine (PPD RT23, Nederlands vaccin instituut) ingespoten op de onderarm. De tuberculine moet zeer oppervlakkig (intracutaan) worden ingespoten, waarbij een kwaddel moet ontstaan (zie foto's). Na 3 tot 5 dagen (voorkeur ligt bij 3) aflezen. De test is positief indien de kwaddel groter is dan 1 cm.

Binnen de dermatologie wordt de Mantoux gezet (samen met het maken van een röntgenfoto) als screening voor het starten van immunosuppressieve therapie. Het is verplicht bij het starten van anti-TNF alpha biologicals zoals Remicade (infliximab), Enbrel (etanercept) en Humira (adalimumab). Het is te overwegen om het ook te doen voor het starten van langdurige (> 1 maand) en hoge (> 0.5 mg/kg) doseringen prednison en bij andere krachtige immunosuppresiva. Er is geen literatuur bekend die aangeeft dat het bij methotrexaat ook zinvol is.

Bij een positieve Mantoux geen immunotherapie starten maar patiënt doorverwijzen naar de longarts voor nadere evaluatie en eventuele behandeling met tuberculostatica (waarna immunosuppressieve therapie alsnog mogelijk is).

Intracutane injectie van 0.1 ml tuberculine.

Er moet een kwaddel zichtbaar zijn, anders is de vloeistof te diep ingespoten.

Voorbeeld van een positieve Mantoux (aflezen na 3 tot 5 dagen).

22-07-2009 (JRM) -  www.huidziekten.nl