MANTOUX REACTIE (TUBERCULINE TEST) home ICD10: n.v.t.

De huidreactie volgens Mantoux is een test om vast te stellen of een patiënt ooit in aanraking is geweest met de tuberculose bacterie. Hierbij wordt een kleine hoeveelheid (0.1 ml) tuberculine (PPD RT23, Nederlands vaccin instituut) ingespoten op de onderarm. De tuberculine moet zeer oppervlakkig (intracutaan) worden ingespoten, waarbij een kwaddel moet ontstaan (zie foto's). Na 3 tot 5 dagen (voorkeur ligt bij 3) aflezen. De test is positief indien de kwaddel groter is dan 1 cm. Maar er wordt tegenwoordig ook rekening gehouden met het risicoprofiel van de patiënt. Bij patiënten uit risicogroepen (HIV, contacten van patiënten met open TB, patiënten met verdachte thoraxfoto's, immuungecompromitteerden) wordt een kwaddel groter dan 5 mm ook al als positief beschouwd.

Binnen de dermatologie wordt de Mantoux gezet (samen met het maken van een röntgenfoto) als screening voor het starten van immunosuppressieve therapie. Het is verplicht bij het starten van anti-TNF alpha biologicals zoals Remicade (infliximab), Enbrel (etanercept) en Humira (adalimumab). Naast de Mantoux test wordt ook de Quantiferon test (IGRA, interferon gamma bepaling) gedaan. Het is te overwegen om het ook te doen voor het starten van langdurige (> 1 maand) en hoge (> 0.5 mg/kg) doseringen prednison en bij andere krachtige immunosuppresiva. Er is geen literatuur bekend die aangeeft dat het bij methotrexaat ook zinvol is.

Bij een positieve Mantoux geen immunotherapie starten maar patiënt doorverwijzen naar de longarts voor nadere evaluatie en eventuele behandeling met tuberculostatica (waarna immunosuppressieve therapie alsnog mogelijk is).


MantouxIntracutane injectie van 0.1 ml tuberculine.

MantouxEr moet een kwaddel zichtbaar zijn, anders is de vloeistof te diep ingespoten.

MantouxVoorbeeld van een positieve Mantoux (aflezen na 3 tot 5 dagen).

Zie voor verdere informatie de bijsluiter van tuberculine.


Auteur(s):
dr. Jan R. Mekkes. Dermatoloog, AMC, Amsterdam.

22-07-2009 (JRM) - www.huidziekten.nl W3C-html-4.01-valid



web counter