Infectie met Bacillus anthracis, kan ernstig verlopen. Oorspronkelijk een dierziekte (koeien, schapen, geiten, soms paarden, varkens en pluimvee), die kan worden overgebracht op de mens door direct contact met een ziek dier of sporen via beschadigde huid, of door inhalatie van sporen. Sporen kunnen jaren aanwezig zijn in de aarde maar ook in dierhuiden, bont, haren, wol, en onder juiste condities en vochtigheid weer ontkiemen.

Symptomen: Na contact via beschadigde huid ontstaat na een incubatie tijd van 2-6 dagen (variatie 9 uur tot 60 dagen) een pustel op de inoculatieplaats, groeiend, met oedeem. Koorts en hoofdpijn kunnen voorkomen. Later haemorrhagische vesikel of crustae waaronder een harde haemorrhagisch-necrotische prop (DD: furunkel, ecthyma, ecthyma gangrenosum, Orf), uiteindelijk overgaand in pijnloos ulcus met gelatineuze wal en oedeem. Complicaties: lymfangitis, sporotrichoide verspreiding, oedeem, sepsis, interne bloedingen, multi-organ involvement (milt), meningitis. Geneest meestal vanzelf binnen 7-10 dagen met littekenvorming, maar kan in geval van Anthrax-oedeem, bloedingen of sepsis lethaal verlopen, vooral bij immuungecompromitteerden. Inhalatie van sporen kan leiden tot de ernstige pulmonale vorm (wool sorter's disease). Aanvankelijk milde respiratoire en systemische klachten, later ernstiger (pneumonie, hoge koorts, hoofdpijn, buikpijn, interne bloedingen, etc.), moeilijk te behandelen, en meestal lethaal.

Diagnostiek: kweken uit cutane lesies, bloedkweken en serologie minder betrouwbaar. Voor anthrax geldt een meldingsplicht.

Therapie cutane vorm: antibiotica, snel penicilline G (benzylpenicilline) 4 dd 2-4 miljoen IE i.m. Later als oedeem weg is eventueel oraal feneticilline 3 dd 500 mg of fenoxymethylpenicilline 3 dd 500mg. Alternatieven: ciprofloxazine oraal 2 dd 500 mg (kinderen 2 dd 15 mg/kg) gedurende 60 dagen, doxycycline 2 dd 100 mg (kinderen 4 mg/kg/dag), of erythromycine 4 dd 500 mg oraal. Geen necrotomie verrichten i.v.m. kans op sepsis. Gazen beschouwen als hoogbesmettelijk materiaal, kunnen bacterien of sporen bevatten en verzorgenden besmetten. De bacterie wordt gedood door normale ontsmettingsmiddelen zoals bleekwater en door autoclavering gedurende 30 minuten bij 121 graden. Bij systemische verschijnselen of pulmonale vorm hoge dosis i.v. penicilline G (4-6 dd 2-4 miljoen IE), bij allergie i.v. erythromycine (4 dd 500-1000 mg) of ciprofloxazine (2 dd 400 mg, kinderen 2 dd 10 mg/kg). Vaccins zijn beschikbaar voor high risk groepen, maar nog voor verbetering vatbaar.

Referenties

31-12-2004 (JRM) -  www.huidziekten.nl