OEDEMA / OEDEEM AAN HET ONDERBEEN home ICD10: R60.01

DD van pijnlijk eenzijdig/lokaal oedeem:
- infectie (erysipelas, cellulitis)
- veneuze obstruktie (diepe veneuze trombose)
- oppervlakkige tromboflebitis
- trauma
- ischemie
- ontsteking (dermatitis, allergische reactie) spacer


DD van niet-pijnlijk eenzijdig/lokaal oedeem:
- veneuze obstructie (compressie van venen, b.v. tumor, Bakerse cyste)
- chronische veneuze insufficiëntie (meestal van het diepe systeem)
- dependency syndroom / immobiliteit (meestal dubbelzijdig)
- status na tromboflebitis
- lymfoedeem, lymfafvloed obstructie b.v. door tumoren (uterus, prostaat, weke delen tumor,
lymfoma, Kaposi), wormen (filaria), mycose (chromoblastomycose), virus (herpes simplex),
post-operatief, post-traumatisch, of post-radiotherapie
- lipoedeem (meestal dubbelzijdig)
- malformatiesyndromen: Klippel-Trenaunay, Parks-Weber, Proteus, Mafucci) spacer

DD van symmetrisch oedeem aan beide enkels/onderbenen:
- cardiaal, decompensatio cordis
- nefrotisch syndroom, proteïnurie
- (acute) glomerulonefritis
- ondervoeding (zie hypoproteïnemie)
- levercirrose, ernstige leverdysfunctie
- angio-oedeem (zelden)
- primair lymfoedeem, secundair lymfoedeem
- oedeem bij zeer adipeuze vrouwen (lipoedeem)
- statisch oedeem, na lang staan/zitten
- zwangerschapsoedeem
- hypokaliëmie (drop, laxantia, etc.)
- hyperaldosteronisme
- idiopathisch cyclisch oedeem bij jonge vrouwen
- myxoedeem
- medicamenteus
(progestagenen, oestrogenen, guanethidinederivaten,
8-methoxypsoralenen, insuline, glucocorticosteroïden,
antihypertensiva, antidepressiva (MAO-remmers), NSAIDs) spacer
- secundair bij dermatitis (psoriasis, erytrodermie)
- veneus
- diepe veneuze trombose
- chronische veneuze insufficiëntie
- dependency syndroom (spierpomp dysfunktie)
- lymf afvloed obstructie
- hypoalbuminemie/hypoproteïnemie
- carcinomatosis
- reflexdystrofie
- erythrocyanosis crurum puellarum
- dermatomyositis
- artritis


Therapie:
De behandeling is afhankelijk van de oorzaak. Elastische kousen of compressieverband bij veneuze insufficientie, dependency oedeem, lymfoedeem. Manuele lymfedrainage of pneumatische sequentiële compressie bij lymfoedeem. Bij diffuus symmetrisch oedeem boven knieniveau is zwachtelen niet de oplossing maar moet de internist proberen om de nierfunctie of pompfunctie van het hart te verbeteren, diuretica voor te schrijven, etc. Zwachtelen van oedeem bij decompensatio cordis kan gevaarlijk zijn (acute decompensatie). Zwachtelen in de acute fase van erysipelas kan ook verkeerd gaan (necrose bij ischemie). Bedrust en/of been hoogleggen werkt ook. Alvorens te zwachtelen moet duidelijk zijn of de arteriele doorbloeding wel goed is. Venoruton (hydroxyethylrutoside, nu een over the counter preparaat) heeft enig effect bij oedeem op basis van verhoogde capillaire permeabiliteit maar het effect weeg niet op tegen compressietherapie.


Auteur(s):
dr. Jan R. Mekkes. Dermatoloog, AMC, Amsterdam.

16-04-2017 (JRM) - www.huidziekten.nl W3C-html-4.01-valid



web counter