Voorkomen: 3 procent van de mensen, meestal teennagels. Reden voor verwijzing door huisarts zijn uitsluiten resistentie of uitsluiten andere aandoening. Vingernagels meestal Candida infectie, teennagels meestal dermatofyt.
 

Schimmelnagels worden meestal veroorzaakt door Trichophyton rubrum of andere Trichophyton soorten zoals T. interdigitale (T. mentagrophytes), Epidermophyton floccosum, T. violaceum, Microsporum gypseum, T. tonsurans, T. soudanense en T. verrucosum. Het kan ook worden veroorzaakt door Candida albicans en andere niet-dermatophyten zoals Scytalidium (Neoscytalidium), Scopulariopsis, en Aspergillus. Candida komt vooral voor aan de vingers bij mensen die veel met de handen in het water zitten.

 
Diagnostiek:

De keuze van de diagnostiek zal afhangen van de vraagstelling: bij uitsluiten onychomycose kies voor histologie, eventueel aangevuld met KOH. Bij onderzoek naar resistentie (echte resistentie of onderscheid dermatofyt of candida) is kweek onmisbaar. 
 

Therapie: Spontane genezing is zeer onwaarschijnlijk. Alleen behandelen indien patiënt dit wil. Noodzaak tot behandelen groter bij diabetes, HIV-infecties, verminderde veneuze/arteriële circulatie of lymfeafvloed. In principe langdurig systemische therapie. Alleen in uitzonderingen (interacties) kan zeer langdurige lokale therapie worden overwogen.

R/ Trisporal (itraconazol) 1 dd 200 mg gedurende 3 maanden. Of 2 dd 200 gedurende 1 week per maand.
R/ Lamisil (terbinafine) 1 dd 250 mg gedurende 3 maanden.
Omdat de antimycotica langdurig in de nagel aanwezig blijven is 3 maanden therapie over het algemeen voldoende. 

Nagels kort houden, zo nodig regelmatig afvijlen.

R/ Lamisil (terbinafine) 1 dd 250 mg gedurende 3 maanden. 
R/ Trisporal (itraconazol) 1 dd 200 mg gedurende 3 maanden. Of 2 dd 200 gedurende 1 week per maand.
Omdat de antimycotica langdurig in de nagel aanwezig blijven is 3 maanden therapie over het algemeen voldoende. 

Nagels kort houden, zo nodig regelmatig afvijlen. Bij ouderen (> 50) i.v.m. de trage uitgroei van de nagels zonodig de kuur verlengen tot 4 maanden. Daarna effect afwachten. Vanwege de trage groei kan klinische genezing uitblijven terwijl de schimmels toch gedood zijn. Indien er na 9-12 maanden geen enkel verschil is, situatie herbeoordelen en bij aantonen van gisten of schimmels (d.m.v. kweek en/of histologie) opnieuw systemisch behandelen.

R/ Diflucan (fluconazol) 1 x per week 2 caps a 150 mg gedurende 3-6 maanden. Fluconazol is wat minder effectief dan Lamisil en Trisporal maar een mogelijk off-label alternatief als deze andere middelen niet kunnen worden gegeven. De doseringen variëren van 150 tot 450 mg per week (1 x per week in te nemen), gedurende een lange periode (eerder 6 maanden dan 3 maanden).
 
Locale alternatieven:

R/ Loceryl (amorolfine 5%) is een lokaal product dat enig effect heeft, en ook goed gecombineerd kan worden met systemische antimycotica. Dit middel is als monotherapie niet zo succesvol als de orale middelen maar kan in combinatie de succesrate verhogen en recidiefkans verlagen. Daarnaast kunnen er contra-indicaties bestaan voor orale mycotica of andere bezwaren er tegen, ook dan is het goed om een lokaal alternatief te hebben. De lak wordt 1/2 x per week aangebracht gedurende 6 maanden (teennagels 9-12 maanden). 
R/ Penlac (ciclopiroxolamine nagellak) 1 dd op nagels en omringende huid 6-12 maanden, nagels kort houden. Is in een aantal omringende landen verkrijgbaar, maar niet in Nederland. 
 
Aanvullende adviezen:

Voeten schoon en droog houden. Het inpoederen van de voeten met een miconazol strooipoeder kan de huid droog houden en de genezing bevorderen, met name bij zweetvoeten in combinatie met een dermatomycose. Er circuleert ook een advies dat door het inpoederen van sokken en schoenen met miconazol strooipoeder schimmels en schimmelsporen gedood worden die daarin kunnen overleven en de patiënt herbesmetten. Het is niet zeker of dit ook daadwerkelijk zo is. Het is ook niet zeker of de recidiefkans van nagelmycose wordt beïnvloed door strooipoeder te gebruiken.

R/ miconazol (Daktarin) strooipoeder 20 mg/g, 1-2 busjes a 20 g. Zie onder lokale antimycotica (ook voor overzicht welke antimycotica worden vergoed).

S/ Alle schoenen mee inpoederen, na een week nog eens herhalen.

Referenties

07-03-2012 (EVL) -  www.huidziekten.nl