Abnormale reactie van de microvascularisatie op koude. Pijnlijke, rode, gloeiende, vaak jeukende of branderige lesies aan de vingers, handen, tenen, voeten, hielen, onderbenen, soms dijen, neuspunt, oorranden, na blootstelling aan koude. Soms blaarvorming of ulcera. Oorzaak onbekend, er is een genetische predispositie. Ook bij anorexie, dysproteinemie, myelodysplastische aandoeningen. DD: bevriezing, Raynaud, SLE, chilblain lupus, acrocyanosis, cryoglubulinemie, koude agglutininen, livedo reticularis.

Preventie: warme, goed isolerende kleding en warme omgeving; met name temperatuurwisselingen voorkomen. Therapie moeizaam, eventueel lokale doorbloeding bevorderen door wisselbaden (elke 2 à 3 min) en massage. UVB therapie tot MED dosis werd gepropageerd maar is niet aantoonbaar werkzaam.

Therapie:

R/ capsicum crème 0.075% FNA of Midalgan Forte
R/ calcium entry blokkers zoals Nifedipine caps à 5/10 mg, 3 dd 5-10 mg, max 3 dd 20 mg, of Nifedipine Retard 10/20 mg, 2 dd 10-20 mg, max 2 dd 40 mg, of Adalat Oros 1 dd 30-60 mg.

R/ diltiazem (Tildiem) 2-3 dd 60 mg

R/ prazosine 3 dd 1 mg.

R/ nicotinezuurderivaten zoals Complamin (xanthinolnicotinaat). Beginnen met 3 dd 1-2 tab à 150 mg, tot 2-3 dd 300-600 mg of 2 dd 1-2 retard tab à 500 mg). Evidence gering.

R/ Trental (pentoxyfylline), 2-3 dd 1 tab à 400 mg, of Loftyl (buflomedil), 2 dd 2 tab à 150 mg. Bij beide, m.n. Loftyl een ongunstige verhouding tussen effect en bijwerkingen.

R/ a-adrenoreceptorblokkade: Duvadilan (isoxsuprine), 3-4 dd 20 mg of 2 dd 40 mg Duvadilan Retard. Zou gunstig effect hebben op viscositeit en erytrocyten vervormbaarheid. Evidence gering. Het middel is sinds 2004 niet meer in Nederland verkrijgbaar.

05-03-2005 (JRM) -  www.huidziekten.nl