Erythemato-squameuze dermatose, (soms erythemato-papulo-squameus, soms vesiculeus, zelden urticarieel). Acuut verlopende, spontaan genezende dermatose (5-6 weken). Vooral tussen 10e en 35e jaar (piek 23e), vrouwen iets meer dan mannen (1.5:1) Vooral in voor- en najaar, virale genese is gesuggereerd (HHV-7) maar niet bewezen. In 80% voorafgegaan (enkele dagen - 1 week) door 'herald patch' of plaque mère: solitaire ovaal tot ronde 2-5 cm grote laesie, helderrood, soms bruinrood, soms ingezonken bruinkleurig centrum, bedekt met schilfers, op de romp, dij of bovenarm. Verder geen klachten, soms (20%) een virale infectie een week tevoren. Vervolgens een jeukende eruptie:

PROVOKE: (zie ook onder efflorescenties)

P op romp en proximaal deel extremiteiten, soms beneden elleboog (50%), in gezicht (15%), palmoplantair (zelden)

R symmetrisch gedistribueerde, ovale laesies met lengte-as volgens de splijtlijnen vd huid (denneboom configuratie)

O lenticulair tot nummulair (1-2 cm) groot

V ovaalvormige roze-rode plekjes met pityriasiforme schilfering. De oudere vertonen centrale verbleking en een fijne schilferzoom binnen de rode rand (medaillon)

O scherp begrensd

K roze rood / bleek centrum

E erythematosquameuze plaques (NB: zeer zelden vesiculeus, vesiculobulleus)

 
Slechts zelden algemene symptomen: koorts, lymfklierzwellingen, hoofdpijn. DD: secundaire syphilis, toxicodermie (o.a. t.g.v. goud), pityriasis rosea-achtige eczematide, pityriasis rosea-achtige myciden (schimmels zoeken), pityriasis versicolor, eczema nummulare, parapsoriasis guttatae. Therapie: geen, gaat vanzelf over, eventueel emollientia of antipruriginosa:

R/ cremor vaselini cetomacrogolis FNA

R/ cremor lanette I FNA met 1% menthol of 1% menthol in carbomeerwatergel FNA

R/ cremor lanette I, acidum salicylicum 1-2% eventueel bij schilfering.

R/ antihistaminicum bij jeuk

R/ HCA of TAC crème, Locoid vetcrème.

Bij secundaire infectie kan men een antiseptische crème geven, of:

R/ chloorhexidine 0.5% in ung of cremor TAC 0.1% FNA.

Bij hevige jeuk eventueel UVB.

19-07-2009 (JRM) -  www.huidziekten.nl