PURPURA

Niet wegdrukbare roodheid, berustend op erytrocyten extravasatie. Hematologische of vasculaire oorzaak.

PURPURA SENILIS en BATEMAN'S ACTINISCHE SENIELE PURPURA

Spontane purpura of na trauma, meestal op de aan zon blootgestelde huid (handruggen, armen) bij ouderen. De huid is zeer kwetsbaar, gering trauma reeds genoeg. DD: antistolling, steroïd-atrofie.

HENOCH-SCHONLEIN PURPURA (purpura rheumatica)

Zie onder vasculitis.

PURPURA BIJ VITAMINE C DEFICIËNTIE

Petechieën perifolliculair, soms ecchymosen. Aan onderbenen.

PURPURA PIGMENTOSA PROGRESSIVA (PPP, Progressive Pigmentary Purpura, 'capillaritis' ).

Gegroepeerde petechieën aan onderbeen, soms elders. Asymptomatisch of licht jeukend. Nieuwe laesies ontstaan wekelijks tot jaarlijks, onvoorspelbaar. Soms bruine pigmentatie achterblijvend, soms vergezeld van erytheem of eczeem. Typische lokalisatie: in gebied onder verhoogde hydrostatische druk (o.a. bij veneuze insufficiëntie).

Een aantal onduidelijk omschreven 'klinische varianten' vallen hieronder: peculiar progressive pigmentary disease oftewel purpura pigmentosa progressiva (Schamberg); pigmented purpuric lichenoid dermatitis oftewel purpura pigmentosa lichenoides (Gougerot and Blum); purpura annularis teleangiectodes (Majocci); lichen aureus, een chronische aandoening met lichenoïde papels, asymmetrisch op één plaats op het lichaam; rode puncta, symmetrisch op de benen, later overgaand in roestkleurige plaques met lichenificatie en schilfering (Doucas-Kapetanakis), soms gepaard gaande met acute pruritus (Loewenthal); en een aandoening met annulaire lesies, die overal op het lichaam behalve handpalmen, voetzolen en mucosa voorkomt (Hutchinson-Crocker). 

In principe gaat het steeds om purpura t.g.v. erytrocyten extravasatie bij capillaire fragiliteit (dus bij vele aandoeningen gepaard met een capillaritis, en ook bij CVI) in combinatie met statische/drukfactoren. Lichen aureus lijkt wel een duidelijke entiteit. Therapie: niet elastisch compressie verband of aangemeten elastische kousen.

R/ Venoruton (hydroxy-ethylrutoside) 2-3 dd 1 tab à 500 mg gedurende minimaal 2 weken. NB: venoruton wordt niet veel voorgeschreven bij veneuze insufficiëntie, omdat de werking wat wegvalt in vergelijking met compressietherapie, maar het heeft wel degelijk een aangetoond effekt op de capillaire permeabiliteit.

ACUTE PURPURA

T.g.v. plotselinge intravasculaire drukverhoging. B.v. petechieën op gelaat en nek na veelvuldig braken (Valsalva manoeuvre), hoesten, huilen.

PURPURABEELD VEROORZAAKT DOOR KRABBEN

Bij pruritus m.n. t.g.v. insektenbeten, vlooien (onderbenen, kan soms lijken op vasculitis)

PURPURA T.G.V. ARTEFACTEN (factitia/iatrogeen)

B.v. afknellen extremiteit, vacuumcups op rug, stuwband (diagnostisch, Rumpel-Leede fenomeen).

PURPURA T.G.V. GARDNER-DIAMOND SYNDROOM

Auto-erytrocyte sensitization syndroom, zeldzaam

PURPURA: ONDERSCHEID MET VASCULITIS

Vasculitis is vaak palpabel, maar dit onderscheid is niet altijd (vanaf het begin) duidelijk. Zoeken naar allergeen dat de bloedbaan kan bereiken. Medicijnen hoofdoorzaak, zie verder D.D. vasculitis

PURPURA T.G.V. CORTICOSTEROIDGEBRUIK (Steroïd purpura)

Bekende bijwerking van corticosteroïden.

PURPURA BIJ EHLERS-DANLOS SYNDROOM

PURPURA BIJ AMYLOIDOSIS

PURPURA T.G.V. CAPILLAIRE FRAGILITEIT Z.N.S.

Bij veneuze insufficiëntie o.a. Komt zeer vaak voor.

PURPURA FULMINANS

PURPURA T.G.V. HAEMATOLOGISCHE OORZAKEN (v.n.l. trombopathieën)

Belangrijke oorzaak van purpura, zie de D.D. van een haemorrhagische diathese

31-12-2003 (JRM) -  www.huidziekten.nl