POST HERPETISCHE NEURALGIE (Trigeminus neuralgie, neuralgia post herpes zoster) home ICD10: B02.2

Post-herpetische neuralgie (neuralgia post herpes zoster, Trigeminus neuralgie) is pijn of dysaesthesie, persisterend langer dan 3 maanden na een doorgemaakte herpes zoster. De kans op pstherpetische neuralgie is groter bij ernstige herpes zoster met veel pijn of prodromale pijn, en bij oudere leeftijd. Circa 5% van oudere patiënten heeft na 1 jaar nog PHN. Zeer moeilijk te behandelen. Antivirale therapie (aciclovir, valaciclovir), gegeven in een zo vroeg mogelijk stadium, zou de kans op postherpetische neuralgie kunnen bekorten. Ook adequate pijnstilling (zonodig met opiaten) in het acute stadium zou helpen. Corticosteroïden, vroeger aangeraden, zijn niet effectief. Sommige patiënten reageren goed op anti-epileptica (Tegretol) of tricyclische antidepressiva (amitriptyline). Andere opties zijn gabapentine en andere middelen tegen neuropathische pijn. Zenuwblokkade d.m.v. anaesthetica injecties rond de zenuw of het spinale ganglion (via anaesthesist) zijn soms effectief. Lokale opties: koelen (coldpack), lidocaïne lokaal, capsaïcine crème.

R/ paracetamol/codeine tot 6 dd 500/20 mg, Tramal (tramadol) 2-4 dd 50-100 mg, MS-contin 2 dd 10-30 mg, Durogesic (fentanyl) pleisters.
R/ Tegretol (carbamazepine) 200-400 mg per dag, geleidelijk verhogen tot de pijn is verdwenen (meestal bij 3-4 dd 200 mg; bij een deel kan de onderhoudsdosering vervolgens verder verlaagd worden. Bij ouderen en bij zeer gevoelige patiënten lager beginnen (2 dd 100 mg).
R/ Tryptizol (amitriptyline), begindosis 3 dd 25 mg of 50-100 mg voor het slapen gaan, daarna zoeken naar laagste onderhoudsdosis.
R/ Nortrilen (nortriptyline), begindosis 2-3 dd 10-25 mg of 1 dd 50 mg, daarna zoeken naar laagste onderhoudsdosis.
R/ Neurontin (gabapentine) 1-3 (beginnen met 1 dd) 1 tab à 300 of 400 mg. Op geleide van het klinisch beeld zo nodig verhogen tot max. 3600 mg per dag in 3 gelijke giften.
R/ diazepam 3 dd 2-5-10 mg.
R/ lidocaïne vaselinecrème 3% FNA, EMLA crème, xylocaine gel, lidocaïne 5% patches (Lidoderm).
R/ capsaïcine crème 0.025-0.075% FNA (irriteert in het begin de huid).


patientenfolder


Referenties
1. Johnson RW, Whitton TL. Management of herpes zoster (shingles) and postherpetic neuralgia. Expert Opin Pharmacother 2004;5:551-559.


Auteur(s):
dr. Jan R. Mekkes. Dermatoloog, AMC, Amsterdam.

21-02-2012 (JRM) - www.huidziekten.nl W3C-html-4.01-valid



web counter