Xanthelasmata zijn licht verheven tumoren in de ooglidhuid. Door een opvallende gele kleur zijn ze storend in het uiterlijk van de patiënt. De term xanthelasma komt van de Griekse woorden xanthos en elasma, die respectievelijk geel en platgeslagen metalen plaat betekenen. Xanthelasmata behoren tot de groep van de xanthomen: vetstapelingstumoren in de huid. Het woord xanthelasma wordt tegenwoordig specifiek gebruikt voor de beschrijving van xanthomen in de ooglidhuid. De laesies kunnen zacht, vast of kalkachtig zijn. De uitgebreidheid kan variëren van een enkele millimeters tot vrijwel het gehele ooglid. Bij het grootste deel van de patiënten is de aandoening bilateraal. Xanthelasmata komen het meest voor rond de nasale ooghoek. Van daaruit kan uitbreiding plaatsvinden naar de rest van het ooglid. Bij brildragenden is er soms uitbreiding tot de plaatsen waar druk op de neus wordt uitgeoefend.

Diagnostiek: 

Controleer cholesterol en triglyceriden.

Therapie:

Electrocoagulatie onder locale verdoving. Coaguleer met een klein bolletje de gehele vetlaag en overliggende huid weg. Verdoof goed en stip de gele gebieden voorzichtig aan met het kleinste bolletje, gebruik zonodig de snij-instelling (cut) in plaats van coaguleren (zie onder electrocoagulatie). Wrijf tussendoor met een ruw gaas de gecoaguleerde resten weg om goed te kunnen zien of het gewenste niveau bereikt is. Daarna herstelt de huid zich door ingroei vanuit de randen. Het geneest in dit gebied meestal fraai. Zoniet, dan is  excisie altijd nog een optie. Dit kan ook primair, echter xanthelasmata recidiveert en excisie is niet eindeloos te herhalen. 

Excisie

Aanstippen met trichloorazijnzuur. Voorzichtig, patiënt ogen voortdurend dicht laten houden.

30-04-2010 (JRM) -  www.huidziekten.nl