|
RUBBER ALLERGIE |
 |
U BENT ALLERGISCH VOOR RUBBER. WAT NU?
Uit plakproeven bleek dat
u allergisch bent voor rubber of bestanddelen van rubber
(rubbertoevoegingen). Als u met rubber in aanraking
komt, kan eczeem ontstaan of verergeren. Het is dus van groot belang om contact met
rubber zoveel mogelijk te vermijden. Voor meer informatie over
contactallergie, zie de folder
allergisch
contacteczeem.
WAT IS RUBBER
EN WAT ZIJN RUBBERTOEVOEGINGEN?
Rubber
wordt als sap gewonnen uit de bast van de rubberboom,
maar kan ook synthetisch worden bereid. Om rubber geschikt
te maken voor toepassing in autobanden, handvatten,
elastiek en dergelijke, moeten de rubbermoleculen chemisch
aan elkaar gekoppeld worden, zodat de gewenste eigenschappen
van elasticiteit en stevigheid ontstaan. Dit proces
heet vulkanisering en wordt bij de fabricage van rubber
tot stand gebracht door toevoeging van een aantal chemische
stoffen. Voor één of meer van deze hulpstoffen bent
u allergisch. Het betreft vooral rubberversnellers
(katalysatoren),
die de vulkanisering ondersteunen en anti-oxidantia,
die worden toegevoegd om veroudering en uitdroging van
rubber tegen te gaan. Deze stoffen blijven in lage concentratie
in rubberen voorwerpen aanwezig en kunnen hieruit vrijkomen,
de huid binnendringen en allergische reacties veroorzaken.
Voorbeelden van rubberversnellers zijn de benzothiazolen
(onder andere mercaptobenzothiazol of MBT), thiuram-verbindingen,
carbamaten, guanidines en thioureum-verbindingen. Een
anti-oxiderende stof in rubber, die allergie kan veroorzaken,
is N-isopropyl-N-phenyl-p-phenyleendiamine of IPPD.
Deze stoffen kunnen zowel in natuurlijk rubber als in
synthetisch rubber voorkomen. Voor alle duidelijkheid:
uw rubberallergie heeft NIETS te maken met ’latexallergie’,
waarbij mensen na contact met bijvoorbeeld operatiehandschoenen
of condooms acute klachten van galbulten, zwellingen
of benauwdheid krijgen en zelfs in shock kunnen raken.
IN WELKE PRODUCTEN KOMEN RUBBERTOEVOEGINGEN
VOOR?
Rubbertoevoegingen zitten in
vrijwel alle rubber producten. Velen komen dagelijks
in contact met rubber via potloodgom, handschoenen voor
huishoudelijk of medisch gebruik, handvatten, stuur,
versnellingspook, schoeisel (met name sportschoenen),
ballonnen, slangen, elastiek in kleding en rond postpakketten
(postbodes), koptelefoons, surfpakken en roltrapleuningen.
Ook condooms, pessaria en fopspenen bevatten rubber.
Daarnaast worden in bepaalde beroepen beschermende handschoenen,
(duik-)maskers en laarzen van rubber gebruikt. De ‘lopende
band’ in fabrieken is dikwijls van rubber. Monteurs
komen in contact met autobanden, V-snaren, electriciteitskabels
en gereedschapshandgrepen van rubber. Boeren komen in
aanraking met rubber via melkmachines en tractorbanden.
Rubber bevindt zich ook in de onderlaag van veel tapijtsoorten.
Sommige rubbertoevoegingen of daaraan verwante stoffen
komen voor in lijmen, in bestrijdingsmiddelen of in
bepaalde soorten verf. In latex verf zat vroeger
natuurlijk rubber, maar tegenwoordig niet meer.
HOE ZIET ALLERGISCH CONTACTECZEEM
DOOR RUBBER ER UIT?
Allergisch contacteczeem
door rubber en rubbertoevoegingen uit zich meestal als een jeukende
rode uitslag met schilfering. Soms zijn er ook pukkels
en blaasjes te zien, of kan het eczeem zelfs nattend
worden. Vorm en plaats van het eczeem kunnen een belangrijke
aanwijzing leveren in de richting van rubber als oorzaak.
Eczeem aan de voeten kan het gevolg zijn van rubber
in de binnenzool of in de zachte binnenbekleding van
schoenen, met name sportschoenen. Ook uit de schoenlijm
kunnen de verantwoordelijke stoffen vrijkomen. Eczeem
aan de onderbenen kan men zien door kaplaarzen of door
het elastiek in (steun)kousen. Elastiek in ondergoed
kan klachten geven in de liezen, taille en onder de
BH. Bij een allergie door rubber handschoenen zit het
eczeem vaak op de dunnere huid van de handruggen en
de polsen, terwijl eczeem door een handgreep of versnellingspook
soms beperkt blijft tot de handpalm. Bij eczeem in het
gelaat lijkt de relatie met rubber soms moeilijk te
leggen. Bij personen die beroepshalve duik- of gasmaskers
dragen kan het snel duidelijk zijn, maar rubberdeeltjes
kunnen ook indirect in het gelaat terechtkomen, bijvoorbeeld
bij wrijven rond de ogen na het dragen van rubber handschoenen
of anderszins hanteren van rubber met de vingers. Het
is mogelijk dat u van sommige rubberproducten wel eczeem
krijgt en van andere niet. Dit kan komen doordat de
rubbertoevoeging waarvoor u allergisch bent in bepaalde
producten van rubber ontbreekt, of er minder gemakkelijk
uit vrijkomt.
WORDT MIJN ECZEEM GEHEEL
VEROORZAAKT DOOR CONTACT MET RUBBER?
Het is inderdaad
mogelijk dat uw eczeem geheel veroorzaakt wordt door
contact met rubber. Toch komt het regelmatig voor dat
het eczeem niet of nauwelijks verbetert ondanks het
goed vermijden van rubber producten. Dat
komt omdat eczeem vaak meerdere oorzaken heeft. Naast
allergie kan irritatie meespelen, bijvoorbeeld door
contact met water en zeep,
of door wrijving. Daarnaast kan eczeem
ontstaan door een erfelijke aanleg
voor eczeem (atopisch eczeem). Het is altijd zinvol
om rubber zo goed mogelijk te vermijden,
maar dat zal dus helaas niet altijd tot volledige genezing
van het eczeem leiden.
HOE KUNNEN ALLERGISCHE REACTIES VOORKOMEN WORDEN?
Vermijd blootstelling aan rubber
producten. In veel gevallen bestaat er een
alternatief zoals vinyl, plastic, leer, hout of
stof. Heeft u een voeteczeem door rubber in de binnenzool
of -bekleding van de schoen, dan moet u schoenen met
leren of kunststof binnenwerk gaan dragen. Bij allergie
voor handschoenen van rubber of elastische steunkousen
zijn er speciale alternatieven verkrijgbaar, waarin
de bovengenoemde stoffen ontbreken, zoals Ansell
Gammex PF DermaPrene, Ansell Micro-touch NitraFree,
Mölnlycke Biogel gloves. Gereedschapshandgrepen en sturen
van rubber kunnen worden vervangen door plastic. Bij
eczeem op de plaatsen van elastiek in het ondergoed
wordt het ingewikkeld. Soms kan ondergoed waarin polyurethaan
(Lycra) is verwerkt uitkomst bieden. Ook kan men boxershort-type
ondergoed met koord in plaats van taille-elastiek dragen.
Een enkeling reageert alleen allergisch op elastiek
in ondergoed dat is gewassen met bleekmiddel.
Indien
men beroepshalve veel aan rubber wordt blootgesteld
(industrie, monteurs) kan het in de praktijk onmogelijk
blijken contact ermee afdoende te vermijden. Overleg
met de bedrijfsarts is bij een rubberallergie dan ook
sterk aan te bevelen.
HOE WEET IK
WELKE PRODUCTEN VEILIG ZIJN?
Elk product
waar u aan ziet, ruikt of voelt (rekbaarheid) dat er
rubber in is verwerkt, kan de toevoeging bevatten waar
u allergisch voor bent. Het is helaas in de praktijk
vaak erg moeilijk of zelfs onmogelijk om er achter te
komen of dat inderdaad zo is.
|
