BRANCHIOGENE CYSTE home ICD10: Q18.0

Een branchiogene halscyste (laterale halscyste, kieuwboogcyste) is een afgekapselde holte welke zich onder de kaak of in de hals bevindt, net voor of onder de m. sternocleidomastoideus, meestal in het bovenste éénderde gedeelte van de hals. De cyste manifesteert zich meestal op jonge of jongvolwassen leeftijd als pijnloze zwelling. Een eerste kieuwboogcyste kan zich in de parafaryngeale ruimte presenteren. Kieuwboogcysten geven meestal pas klachten in de late kinderleeftijdtijd of op volwassen leeftijd, door toename van de inhoud van de cyste.

De branchiogene fistel (kieuwboogfistel) is embryologisch verwant en heeft een kenmerkend putje aan de voorrand van de m. sternocleidomastoideus. Bij een kieuwboogfistel bestaat een verbinding of streng die vertrekt vanuit de tonsil en uitmondt in de hals. Een kieuwboogfistel is meestal vanaf de geboorte zichtbaar, en kan aanleiding geven tot afscheiding van vocht, speeksel of etter.

De branchiogene cyste en fistel ontstaan tijdens de embryonale ontwikkeling, als embryonale plooien (de kieuwbogen) het hoofd-hals gebied gaan vormen. Bij de migratie van weefsel ontstaan soms fouten en blijven strengen of tunnels verbonden met de origine en vormen later fistels of cysten. Een verwante aandoening is de mediane halscyste, de meest voorkomende congenitale halsafwijking, die een restant is van de ductus thyreoglossus en zich manifesteert als een zwelling mediaan in de hals ongeveer ter hoogte van het os hyoideum. De mediane halscyste kan zich op elke leeftijd presenteren, maar wordt vaker gezien bij kinderen dan bij volwassenen. De cyste is verbonden met het os hyoideum en beweegt op en neer bij slikken.

Diagnostiek:
De diagnose kan worden gesteld op het klinisch beeld en bevestigd door afbeeldend onderzoek (echo, CT scan, MRI).

Therapie:
Bij klachten zoals een grote zwelling veroorzaakt door een cyste of continue afscheiding uit een fistel kan chirurgische excisie worden uitgevoerd. Bij voorkeur door een KNO-arts met ervaring met excisie van deze cysten en fistels, die ver de diepte in kunnen gaan. Cysten kunnen ook leeggezogen worden waarbij een groenige steriele inhoud kan vrijkomen. Dit geeft een tijdelijk effect, de cyste vult zich weer omdat de wand blijft delen.


Auteur(s):
dr. Jan R. Mekkes. Dermatoloog, AMC, Amsterdam.

01-05-2017 (JRM) - www.huidziekten.nl W3C-html-4.01-valid



web counter